Yazan: Samime Ünlü Sonugüler

Açık havada antrenman yaparken hava koşullarına müdahale edemeyiz. Özellikle soğuk havada antrenman yapılıyorsa vücudumuzda bu hava koşullarına uyum sağlaması için ve bundan olumsuz etkilenmemesi için birtakım önlemleri almamız ve bazı şeylere dikkat etmemiz gerekir. Şimdi bunlara bir bakalım.

1) Soğuk Havada Glikojen Depoları Daha Çabuk Tükenir

Egzersiz yaparken kasların yakacağı enerji glikojen depolarından karşılanmaktadır. Soğukta yapılan egzersiz sırasında kaslar daha fazla enerjiye gereksinim duyarlar ve daha hızlı yorulurlar. Kaslarda titreme başlar ve istemsiz kasılmalar oluşur, zorlanma hissedilir. Bu belirtiler ara verme ya da dinlenme ihtiyacının bir göstergesi olabilir. Bunların her ikisi de metabolik ısı üretimini artırır ve ısı üretmek; ısı kaybını karşılamak için bir yoldur. Isınmak için daha fazla sayıda kas çalışarak glikojen depolarını azaltır ve böylece egzersiz sırasında önemli ölçüde glikojen deposu kullanılmış olur.

Bunun anlamı nedir?

Glikojen depoları öncelikle karbonhidrat tüketiminden karşılanır. Bunun anlamı da daha fazla karbonhidrat ihtiyacınız var demektir. Aksi takdirde soğukta yapılan egzersizler sırasında ve sonunda, yorgunluk sizi düşündüğünüzden daha fazla etkileyecektir. Eğer yeterli enerji sarf ederseniz günün geri kalanında normalden daha fazla yorgun olabilirsiniz.

Dışarda yapılan 30 dakikalık bir egzersizden sonra, kaslara yakıt ikmali yapmak özellikle önemlidir, bu daha hızlı bir toparlanmaya yardımcı olur. Ayrıca kontrolden çıkan bir titremeye izin vermemek gerekir. Bu hipoterminin (hipotermi: vücut sıcaklığının fizyolojik değerlerin altında düşmesi, subnormal temperatür.) bir işaretidir ve böyle bir durumda en iyisi egzersize son verip sıcak bir ortama geçmektir.

Zinde Türkiye Özel Notu: Bu madde, beslenme listelerinde karbonhidrat olmayan Eskimo gibi toplulukların durumlarını yeterince açıklayamamaktadır. Konuyla ilgili bilgi için Taş Devri Diyeti çerçevesindeki yazılarımıza göz atabilirsiniz.

2) Soğuk Hava Terlemeyi Durdurmaz

Egzersiz = metabolik ısı üretimi = terleme; bu durum hava koşullarına göre değişmez. Kıyafetler bu noktada önem taşımaya başlar. Eğer kıyafetler ıslak veya nemli iseler yalıtım özelliklerini kaybederler. Bisiklet binmede koşuya göre daha fazla hız vardır ve bu büyük bir rüzgara neden olur. Burada da doğru katman özellikle önemlidir. Ancak egzersiz yoğunluğu yeterince yüksekse metabolik ısı üretimi ve diğer fizyolojik faktörler vücut ısısının tehlikeli bir şekilde düşmesini önler. Fakat yüzme hakkında şunu unutmamak gerekir. Su sporları, iletim yoluyla karada yapılan sporlara göre daha hızlı bir ısı kaybına neden olabilir.

Bunun anlamı nedir?

Riskli olduğunda çalışmayı durdurmak gerekir. Isı üretimi düştüğünde terli giysiler dondurucu bir elbiseye dönüşebilir. Giyimle ilgili bazı ipuçları vermek gerekirse birçok katmanı olan kıyafet tek bir katmanı olan kalın bir kıyafete göre daha iyidir ve temel katmandaki malzeme sünger gibi olmamalıdır. Ayrıca havanın dışarı kaçmasını önleyecek soğuk havanın içeri girmesini engelleyecek kıyafetler uygundur. Dalış kıyafetleri bu konuda iyi bir seçenektir.

3) Dehidrasyon Ortaya Çıkabilir, Bu İhtimale Karşı Su İçin

Soğuk hava susuzluk hissini bastırabilir, fakat vücudumuzun her 20 dakikada bir sıvı tüketmeye ihtiyacı vardır. Çeşitli faktörler nedeniyle soğuk havada yapılan egzersizler dehidrasyona sebep olabilir.

Belirtildiği gibi hâlâ terliyorsanız soğuk hava bunun bir kısmının buharlaşmasına neden olabilir. Buna ek olarak soğuk havada nefes yoluyla da sıvı kaybı olur ve soğukta idrar miktarı da artabilir. Kalın ve ağır kıyafetler daha fazla terlemeye neden olacağı için dehidrasyon da artar.

Bunun anlamı nedir?

Dehidrasyon performansınızı etkileyebilir, vücudunuzun ısıyı koruma özelliği bu nedenle bozulmuş olabilir. Baş ağrısı, kramplar ve artmış kalp hızı dehidrasyon belirtileridir. Her 20 dakikada bir 5 gram elektrolit içeren sıvı alabilirsiniz.

4) Deri Yüzeyinde Dolaşım Azalır

Soğuk çok fazlaysa bu özellikle el ve ayaklarda olmak üzere vazokontrüksiyona (vazokonstrüksiyon: damarlarda büzülme) neden olacaktır. Vücut soğuğa karşı kan akışını azaltarak cevap verecektir. Bu yolla merkezi ısının düşmesi önlenir ve periferden daha az ısı kaybı olur.

Bunun tersi olarak sıcak havada da vazodilatasyon (vazodilatasyon: damarlarda genişleme) olur ve daha fazla kan dolaşır, bu vücudun doğal bir kontrol sistemidir. Bazen metabolik ısı üretimi nedeniyle vazodilatasyon soğuk havada da ortaya çıkabilir. Ancak ne olursa olsun kafada yeterli kan akımı vardır, beyin için kan akımının sınırlı olması uygun değildir. Bu nedenle en fazla ısı kafa ile kaybedilmiş olabilir.

Bunun anlamı nedir?

Başınızı her şeyden önce sıcak tutun. Eldiven ve çorap giyin. Denizde veya havuzda yüzerken ekstra soğukluk ve uyuşma algılarsanız çalışmaya devam etmeyin, vücudunuzu dinleyin ve gerekirse sıcak bir ortama girin.

5) Soğuktan Kaynaklanan Yaralanmalar Ortaya Çıkabilir

Soğuk eller, ayaklar hatta ciltte titreme varsa bu daha az koordinasyon, daha az duygu ve daha az motor kontrol anlamına gelir. Tüm bunlar yaralanmalara sebep olabilecek şeylerdir. Soğukta azalmış esneklik ve gerilme yaralanmaları da ortaya çıkar.

Daha ciddi soğuk yaralanmaları egzersize bağlı bronkospazm, astım, yorucu nefes alma, aşırı mukus, öksürük ve göğüste sıkışma hissidir.

Bu ne anlama gelir?

Egzersiz güvenli bir şekilde yapılmalıdır. Performans soğuk havada iyi olmayabilir, eğer titriyorsanız motor kontrolünüz iyi olmaz.

Öyleyse soğuk havada egzersizin riski nedir? Aslında yoktur. Yalnız önlem olarak yeterli karbonhidrat ve sıvı tüketilebilir ve uygun giysiler giyerseniz ve vücudunuzdaki belirtilere dikkat ederseniz soğuk hava koşullarında da güvenli bir şekilde egzersiz yapmış olursunuz.

Yazan: İlşad Özkan

Gümüş çorap ürününü detaylı incelemek için gereken sağlık sorunlarına sahip olmadığım için ürünü bizzat deneyip detaylı incelemedim (e labaratuvarım da yok sonuçta). 2011 Ağustos'unun ortalarında elimize ulaşan dört çift (iki çift bayan, iki çift erkek) gümüş iplikli çorapları denettirdiğim kullanıcılardan birisi kadın, diğeri erkekti –e hâliyle. Kadın kullanıcı ürünün ayak kokusunun oluşmasını engellediğini gözlemlediğini söylüyor, bunun dışında kayda değer bir veri yok. Erkek kullanıcı ise ayak mantarı rahatsızlığına sahipti ve o ürünü en az üç ay denedikten sonra ben bu yazıyı yazdım. Yazıyı hazırlarken tabiatıyla onunla tekrar görüştüm ve deneyimlerini sizlere ulaştırıyorum.

Deneme sonuçlarına geçmeden önce Zinde Türkiye dergisi olarak etik olmayan, bilimsel olmayan, yenilikçi olmayan yahut halkın çıkarlarına aykırı olan hiçbir ürünü incelemediğimizi ve bu tip numuneleri almadığımızı belirtmek gereğini duyuyorum. Ürünleri ise biz denemeyeceksek ilişki içerisinde olduğumuz güvenilir ve tarafsız kullanıcılara denettiriyoruz ve ayrıca ürünü doğru yorumlayabilecek yeterlikte, birikimli kişiler olmasına dikkat ediyoruz.

Bir yazarımızın adıyla yayınlanacak hiçbir ürün tanıtımı yazısı için ayni veya nakdi bedel kabul etmiyoruz. Eğer bu şekilde tanıtacağımız bir ürün olursa bunu ilgili reklam / tanıtım hesabımızdan paylaşırız (gerçi tanıtımını yapacağımız ürünler de şartlarımıza uygun olmak zorundadır fakat tek farkları daha yoğun bir şekilde tanıtılması ve bunun sonucunda bize ödeme yapılmış olmasıdır).

Gümüş Çorap Deneme Sonuçları

Bonny Silver markalı iki çift gümüş iplikli çorabı kullanmasını rica ettiğim ve benim şahsen tanıdığım Zinde Türkiye okurunun görüşleri (kullanıcı 53 yaşında, erkek, AB tüketici grubundan, iki üniversite mezunu):

Ürünü ne kadar zamandır kullanıyorsunuz?

Üç aydır kullanıyorum, ilk zamanlar çok iyiydi fakat son bir aydır etkisini göremediğimi düşünüyorum (kullanıcı yalnızca iki çift çorap teslim alıp kullanmıştır).

Ürünün bir faydasını gördünüz mü, gördünüzse bu / bunlar nelerdir?

Gördüm. Başta etkisi çok iyi. Ayağımdaki mantarı tedavi etti. Geçici bir süre. Onu giydiğim süreçte ayağımda mantar oluşmadı. Var olanlar da yok oldu. Bir de şu var: Bir seyahatimde 2-3 gün ayağımdan çıkarmadığım hâlde ayak kokusu oluşturmadı, bu durum da çorapla mı ilgili bilemiyorum.

Ürünün bir zararını gördünüz mü, gördünüzse bu / bunlar nedir?

Hayır, görmedim.

Ürünün dayanıklılığı nasıl?

Çorap olarak dayanıklı ama sağlık olarak elde yıkamada bile 15 yıkamadan sonra sanki etkisi yok oldu. Şu an normal çorap olarak giyiyorum, çorap olarak dayanıklı.

Ürün hakkında olumsuz bir şey söylemeniz gerekirse bu / bunlar ne olur?

Kullanma talimatının yeterli olmadığını düşünüyorum.

Ürün hakkında olumlu bir şey söylemeniz gerekirse bu / bunlar ne olur?

Diğer çoraplara göre daha esnek, daha sağlam ve daha rahat.

Ürün hakkındaki son kanaatiniz nedir, olumlu mu olumsuz mu?

Olumlu.

Bu ürünü diğer Zinde Türkiye okurlarına tavsiye eder misiniz?

Ederim.

Ürünün fiyatını nasıl buluyorsunuz?

Normal. (Kullanıcıya denettirilirken ürün 30 TL idi, yazı ise çoraplar kullanıcıya verildikten yaklaşık 4 ay sonra yazılmıştır ve yazı hazırlanırken bir çift çorap 40 TL idi. Kullanıcı 30 TL için konuşmaktadır çünkü son zamdan haberi yoktu. Ne yalan söyleyeyim, merak edip de bakana kadar benim de haberim yoktu, yazıyı yayınladıktan sonra görüp bu satırları ekledim.)

Sonuç olarak Bonny Silver markalı gümüş iplik teknolojisiyle üretilmiş çoraplar Zinde Türkiye’den geçer not alıyor.

Ürünün Bilimsel Belgeleri

İnönü Üniversitesi tarafından verilmiş olan antibakteriyel etkiler ve mantar (maya) karşıtı özellikleri ispatlayan test sonuçları:

NAMSA labaratuvarı test sonuçları: Gümüş iplik NAMSA testi sonuçları.

EKOTEKS labaratuvarından birçok yıkama sonrası ürünün etkisinin devam ettiğini gösteren test sonuçları: Bonny Silver markalı gümüş iplikli çorapların EKOTEKS labaratuvarı sonuçları.

Güçlü bir hafıza ve sağlıklı bir beyne sporun yaptığı katkı hakkındaki bu yazı Runner’s World dergisinin Kasım 2011 sayısında yayınlanmıştır.
Yazının orijinal başlığı: Strong Minded
Yazının yayınlandığı orijinal internet adresi: http://www.runnersworld.com/article/0,7120,s6-238-267--14079-0,00.html
Yazıyı hazırlayan Runner’s World yazarı: Denise Schipani
Yazıyı Türkçeye çeviren Zinde Türkiye yazarı: Hayri Özmeriç

Çeviren: Hayri Özmeriç

Aerobik egzersizler* kalbinize ve ciğerlerinize yararlıdır ama yapılan araştırmalar beyninizin daha uyanık ve çevik olmasında da egzersizin çok etkili olduğunu kanıtlanmıştır. Yeterli kardio egzersizleri beyninize oksijen ve glikoz zengini daha çok kan gönderir. Aerobik egzersizler devamlı alışkanlık hâlinde gelir ise bu tesir daha kapsamlı olur. Her ne kadar vasat egzersizler beyni güçlendirir ise de daha yoğun olanların faydası daha da etkilidir. “Örneğin; kelime belleme hafızasının yoğun egzersizde hafif egzersize göre %20 daha kuvvetli olduğu yapılan deneylerle belirlenmiştir.”

Kapasite Gelişmesi

Egzersizin beyin fonksiyonları üzerindeki etkisini inceleyen Maryland Üniversitesi profesörlerinden Dr. Carson Smith: “Beyindeki sinir ve damar hücrelerinin gelişimi beynin gelişmesini sağlar, aksi takdirde yaşlandıkça beyin küçülmeye, büzüşmeye başlar.” demektedir. 2011 Yılında Amerika Milli Bilimler Akademisi’nin sonuç bildirgesinde: “Orta yaşlarda devamlı yapılan egzersizler beynin öğrenme ve bellek merkezi olan hippocampus’un yoğunluğunu egzersiz yapmayanlara oranla %2 oranında arttırır. İlk bakışta bu oran küçük görülebilir ama yaş ilerledikçe beyin hacminin büyümediği aksine genelde büzüştüğünü, küçüldüğünü hatırlamalıyız. Hâlbuki egzersiz yapanlarda küçülmeyip az da olsa büyümektedir. Buna ilaveten, ölecek olan pek çok beyin hücrelerini etkili egzersizin kurtardığı da bilinmektedir.” demektedir.

Sporla Terlemenin Kerameti

Ter döktüren egzersizin öğrenmeye ve belleğe yeni kayıtlar yaptırmaya çok yardımcı olduğu ve ileri yaşlardaki akıl hastalıklarını önemli ölçüde defettiği tespit edilmiştir. Hippocampus’un (beynin deniz-atına benzer şakak tarafındaki bölümünün) Alzheimer hastalığından çok etkilendiği tespit edilmiştir. 2010 yılında yapılan araştırmalarda; yetişkin aktif koşan farelerin hareketsiz durağan farelere göre şekiller ve renklerde daha ince ayırım yaptıkları tespit edilmiştir. İnsanlar üzerinde bundan önceki deneyler de aynı sonucu vermiştir. Nitekim; idrak, teşhis ve odaklanmayı geliştirme egzersizlerinin yaşlılıktaki akıl hastalıklarını önlemeye yardımcı olduğu bilinmektedir.

Planlama Gücü

Beynin ön bölümü olan frontal korteks tarafından yürütülen karar alma, planlama, organizasyon ve fikir üretme gibi akıl çalışmalarına devamlı yapılan egzersizler çok yardımcı olur ve kolaylaştırır. 2010 yılında Japonya’da yapılan bir araştırmada yoğun fiziki aktivite alışkanlığı olan kişilerde aktif olmayanlara kıyasla aklî beceri derecelerinin daha yüksek olduğu görülmüştür. Dolayısı ile muntazam egzersiz yapmanız; özel veya iş ile ilgili yeni projelerde ayrıntılara boğulmadan başarılı olmanıza yardımcı olacaktır.

Çabuk Hatırlama

Aerobik sporda aktif olmak sadece bellek güçlenmesine değil, aynı zamanda belleğinizdeki verileri çabuk hatırlamanıza da yardımcı olur. Alzheimer hastalığının ilk döneminde spor yapmakta olan kişilerin pasif olanlara kıyasla önemli şahısların isimlerini hatırlamakta daha iyi oldukları tespit edilmiştir. Beynin orta kısmındaki corpus collosum, bu bölümde depolanan bilgileri tarayarak ortaya çıkarır. Bu kısım bellek iletişimlerini organize eder. Etkili aerobik egzersizler hücreler arasındaki bu iletişim sinyallerinin kalitesinin ve gücünün yükselmesine yardımcı olur. Böylece beyindeki uçsuz bucaksız depolanmış bellek ayrıntılarına çabuklukla ulaşmış olursunuz. Her zaman hatırlamakta yarar var ki; vücudun en çok oksijen ve glikoz tüketicilerinden biri de beyindir. Kan dolaşımının iyi olduğu kardiovasküler sistemde beyin rahatlıkla besleneceğinden kendisinden beklenen görevi de en iyi düzeyde yapabilecektir.

Genel Değerlendirme

Aerobik egzersizler, depresyonların tedavisinde kullanılan ilaçlar kadar ve hatta bazı ahvalde çok daha etkili düzeyde tesirlidir. Bu kabil depresyon giderici ilaçlar serotonin veya norepineprhine gibi sinir-iletişimlerinin uçlarında uzun müddet kalarak kişinin ruh hâlini ve görüntüsünü yükseltir. Ancak, aerobik egzersizin de aynı derecede etkili olduğu saptanmıştır. Depresyonda ilaçla tedavi olan hastaların aynı durumda olan ve fakat ilaç yerine aerobik egzersiz uygulayan hastalara göre daha kısa zamanda eski depresyonlu hâllerine döndükleri görülmüştür. Diğer bir ifade ile egzersiz tedavileri daha kalıcı ve uzun ömürlü olmaktadır.

Sağlıklı yaşam sporu dilekleri ile…

(*) AEROBİK EGZERSİZ Hakkınca Çok Kısa Açıklama
Aerobik egzersiz; vücudun oksijen tüketim kapasitesini yükseltmek amacı ile fiziki kondisyonunu güçlendiren çalışmalardır. Beyin fonksiyonlarına yararlı olabilecek egzersizler; yürüyüş, koşu, bisiklet, yüzme ve benzerleridir. Bu konu hakkında daha detaylı bir yazımı şuradan okuyabilirsiniz: Aerobik Egzersizler.

Bu amaçla yapılacak çalışma için en objektif ölçü; kalbin azami kapasitesinin en az %75 nispetinde haftada 4 sefer ve her defasında 30 – 35 dakika çalıştırılmasıdır. Kalbin azami kapasitesi ise 220 sabit rakamında kişinin yaşı çıkarılarak bulunur. 50 yaşındaki kişinin %75 egzersiz nabzı: 220 – 50 = 170 x %75 = 127 dir. Bu yoğunlukta nabız atışı sağlandıkça yapılan sporun yürüyüş, koşu, bisiklet veya benzeri bir spor dalı olması kişinin tercihine bağlıdır. Bu konu hakkındaki dahda detaylı bir yazım içinse bakınız: Aerobik Egzersiz Uygulama Programları

Yazan: Hayri Özmeriç

İleri yaşlardaki vatandaşların rahatlıkla hatırlayabileceği gibi 1950’li yıllarda, henüz elektrokardiyografi (EKG) sistemlerinin yaygınlaşmadığı günlerde kalp damar sağlığının kontrolü doktor muayenehanelerinde birkaç basamaklı merdivene inip çıkmak veya yerinde sıçramak yöntemleri ile yapılır idi. Bu şekilde basit ve fakat kalp-damar sistemini etkileyici hareketlerle rutin dışında kişi egzersize zorlanırdı. Bu egzersizler sonunda kalp ve solunum sisteminin o andaki reaksiyonu kişinin kalp/damar sağlığının teşhisinde önemli bir ölçü olurdu.

Bilindiği gibi artık bu sistem geçmişte kalmış, kalp-damar sistemi tetkiklerinde bilgisayar teknolojisinin fevkalade gelişmesi ve sağladığı olanaklarla basamak testinin yerini elektrokardiyografi (EKG) ve eforlu test sistemleri almış bulunmaktadır. Ancak kısaca basamak testi diyebileceğimiz oldukça basit olan bu sistem tamamen unutulmamış ve yetkili çevrelerce yapılan ciddi deneyler ve incelemeler sonunda bazı belli ölçülere bağlanmıştır.

Basamak testi’nin esası; 30 cm yüksekliğindeki basamağa 3 dakika müddetle dakikada 24 adım atarak yapılan egzersiz sonunda kalp atış hızı seviyesine göre kalbin çalışma sağlığının belirlenmesine dayanmaktadır. Bu konuda kamuoyuna yansıyan ilk ölçüm cetvelleri 1990’lı yıllarda Reader’s Digest (aylık tirajı 30 dilde yaklaşık 15 milyon) tarafından yayınlanmıştır. Bu cetvel Sağlık için Spor – Sağlıklı Spor (2003, s. 85-86) kitabımda yer almıştır. Bu konuda yapılan tetkiklere takip eden yıllarda da devam edilmiş ve Runner’s World mecmuasının (2010 yılında aylık vasati baskısı 894.092) Haziran 2010 sayısında yeniden tespit edilmiş olarak yayınlanmıştır.

Zinde Türkiye’mizde bu ölçüleri yayınlamaktan amacımız aerobik egzersizler dışında sair spor dallarında spor yapan (vücut geliştirmek, ağırlık çalışmak, halter gibi) sporseverlerin de kardiyovasküler yeteneklerinin ne ölçüde geliştiğini basit bir sistem ile görmelerini sağlamaktır. Ancak, tabiatı ile bu çapta bir ölçümlemenin genel check-up anlamında olmadığını belirtmek isteriz.

Basamak testi ölçüleri ve uygulama bilgileri aşağıda sunulmuştur.

Basamak Testi Uygulama Kuralları

1) Durağan hayat süren veya kalp/damar sisteminde herhangi bir şikâyeti olanlara tavsiye edilmez.

2) 30 cm yüksekliğindeki bir basamağa dakikada 24 adım temposu ile 3 dakika müddetle durmaksızın çıkılıp inilecektir.

3) Evvela sağ ayak, sonra sol ayak ile basamağa çıkılacak.

4) İki ayak da basamak üzerinde basar duruma gelince önce sağ ayak sonra sol ayak ile basamaktan inilecektir. Böylece bir adım tamamlanmış olacaktır.

5) Dakikada 24 adım olmak üzere 3 dakika müddetince durmaksızın çıkılıp inilecektir.

6) Üç dakikanın sonunda derhâl hiç vakit kaybetmeden bir dakika boyunca nabız sayılacaktır.

Nabız sayımı işleminin hareket başlamadan evvel birkaç sefer denerek tecrübe kazanılmalıdır.
15 Saniye sayıp 4 ile çarpma değil, 60 saniye boyunca nabız sayılacaktır

7) Egzersiz sonundaki kalp atış sayınız (nabız) aşağıdaki listedeki kardiovasküler fitness derecenizi gösterecektir.

Önemli Not

Bu test sırasında her hangi bir rahatsızlık veya olağandışı ağrı hissedildiğinde derhâl son vererek istirahata geçiniz ve doktorunuza başvurunuz.

Bayanlar

Erkekler

Kanada'da kabul gören değerler ise şunlardır:

3 Dakikalık Adım Testi (Erkekler) - Kalp Atım Sayısı

3 Dakikalık Adım Testi (Kadınlar) - Kalp Atım Sayısı

Siz de bu testi uygulayarak elde ettiğiniz sonuçları yorum ekleyerek bizimle paylaşabilirsiniz. Yaşam boyu esenlik ve mutluluk dileklerimizle.

Yazan: Dr. Dt. Mehmet Oğuzcan

Günümüzde medya ve Hollywood baskısıyla giderek artan estetik kaygılar ve diğer bireylerden daha güzel görünmeye duyulan arzu, vücudumuzun her yerinde kendini gösteriyor. Daha yağsız bir göbek, daha güzel görünen saçlar, daha sıkı kalçalar, daha kaslı bir kol için birçok bireyin yapmayacağı çılgınlık yok; bunlar için varsın sağlığımız tehlikeye girsin... Bunlara ek olarak yüz güzelliğimizi tamamlayan ve ilk izlenimde karşıya olumlu izlenim bırakacak olan gülüşümüz neredeyse hepsinden daha önemlidir. Çünkü cılız kolları, şişman göbeği, şekilsiz kalçaları bir şekilde giysilerle gizleriz ama kötü gülüşü gizlemek neredeyse imkânsızdır.

Dişlerin Doğal Rengi Daha Biz Anne Karnındayken Belli Olur

Dişlerin oluşumu bebeğin fetus hâli ile başlar (ilk 3 ay ) ve tabiidir ki renklenmede en önemli rolü oynayan dentin dokusu da bu dönemde oluşum ve gelişime başlar. Dentin, strüktüel yapısını ve dişe vereceği rengi kazanır. İşte bundan sonra ömrümüz boyunca bize hizmet edecek olan doğal (natural / natürel) dentin renkleri böylece ortaya çıkar.

Bazı sistemik rahatsızlıkların etkisi ile iç renklenmeler olarak sınıflandırdığımız renklenmeler oluşur. Dişin rengini etkileyen sistemik hastalıklar arasında eritroblastozis fetalis, sarılık, porfiria, amelogenezis imperfekta, dudak damak yarığı, serebral palzi, ciddi böbrek hasarı, vitamin eksikliği, kalsiyum-fosfor eksikliği sayılırken florozis, yaşlanma ve travma da bu farklılıkları ortaya çıkarır.

Sistemik hastalıkların neden olduğu renk değişimleri uterusta geçen ikinci trimestırdan (hamileliğin 3 ile 6 ay arasında geçen süre) 10 yaşına kadar olan bir süreçte etkilidir. Tetrasiklin ve minosiklin gibi dentin dokusuna bağlanma özelliği bulunan sistemik yolla alınan ilaçların etkileriyle de kendilerini gösterirler (bunlar hep konuşulan antibiyotiklerin bazılarının etken maddeleridir)... Burada çok kısa detaya girelim: Tetrasiklin kalsiyum iyonları ile şelasyona girerek hidroksi apatit kristalinin yapısına derinlemesine nüfuz eder. Dişin en büyük kısmını oluşturan dentinde bulunup pulpal orijinlidir.

Dişlerimiz Renk Değiştirebilirler

Bunun dışında dişlerimiz yaşam boyunca da renk değiştirebilirler. Her yaşta görülebilen bu renklenmeler gıdalara, kötü ağız hijyenine ve restorasyonlara (ağızda bulunan dolgular vb) bağlı olarak ortaya çıkar. Dış ortamdan kromojenlerin diş yüzeyine veya pelikıl tabakasına yerleşimleri sonucu görülür.

Dişlerin beyazlatılmasında birçok sistem kullanılabilir, renklenmelerde lekenin rengi ve beyazlatma seans sayısına (beyazlatma için diş hekimine en az 2 defa fazladan seans gitmek gereklidir, tam beyazlama çoğu vakada 3 seansta tam anlamıyla yakalanabilmektedir), florur renklenmelerinde beyazlatma tekniğinin süresine, hastanın yaşına, lekenin rengine, beyazlatma seanslarının sayısına göre değişecektir.

Diş Beyazlatma Teknikleri

Beyazlatma tekniklerinde etken madde olan karbamit peroksit ve hidrojen peroksit sıklıkla ısı ve ışıkla birlikte uygulanır.

Beyazlatma materyalleri dişe dış yüzünden uygulanır, buna vital beyazlatma adı verilir. İç yüzeyden de uygulanabilir (dişin içerisinden ) ve buna da devital beyazlatma adı verilir. Bunların dışında kişiye özel kaşıkların hazırlanarak evde tedavinin pekiştirildiği ya da az olan renklenmelerin tedavi edildiği home bleach tekniği ve gece uykuda kullanılabilen plakların yapıldığı night guard gibi sistemler de vardır bununla beraber 8-10 yıl kadar önce dişlerin üzerine yapıştırılan ve bazı vaklarda başarıyı yakalayabilen strip’ler de Amerika’da piyasaya çıkmıştır. Tüm bunlarla birlikte asıl olan, hekimin muayenehanede ısı ve ışık yardımıyla uyguladığı vital ve devital tekniklerdir.

Diş Macunları Doğal Renklenmeleri Değiştirmez, Yalnızca Sonradan Oluşan Renklenmeler Üzerinde Etkilidirler

Dişlerin, ancak sonradan kazanılmış olan renklenmeleri diş macunu aracılığıyla beyazlatılabilir (yani çay, çorba renklenmeleri ). Doğal olarak ortaya çıkmış olan bu dış renklenmelerin tedavisi üzerinde çalışılan diş macunlarından %1’lik tetrasodyum polisülfat, %7’lik sodyumtripolifosfat, %0.243’lük sodyumflörür ve %10’luk yüksek miktarlardaki silikali diş macunları günde iki kez kullanımla 8 hafta sonunda başarılı bulunmuşlardır.

Karar Vermeden Önce Beyazlatma Hakkında Doğru Bilgi ve Yönlendirme Alın

Muayenehaneye başvurarak dişlerini beyazlatmak isteyen hastaların bir kısmında hassasiyetler olabilir, özellikle diş eti çekilmelerinde hekim ne kadar dikkat ederse etsin bir miktar hassasiyet artacaktır.

Bugün birçok kişi dişlerinin beyazlatılmasını istiyor; belki yaşamlarında kendilerine aldıkları bir aksesuar gibi istenilen bir farklılık olsun, belki de tamamen değişiklik olsun diye isteniyor. Sebep ne olursa olsun, diş hekiminin hastanın yönlendirilmesi ve bilgilendirilmesindeki rolü son derece önemlidir. Her ne kadar kontrollü uygulanan bir beyazlatma ajanı büyük risk oluşturmuyorsa da, diş minesinde bir takım değişikliklerin olabildiği de bir gerçektir. Dişlerin beyazlatılmasındansa dişlerin natürel renklerinin korunması ve sağlıklı görünümlerinin devamlılığının sağlanması da en kötü ihtimalde bile beyazlatılmış diş kadar bakımlı görüntü sağlayacaktır. Tabii ki bu beyazlatmanın fiziksel görünüme bağlı olarak yaşam şeklini ve psikolojisini etkileyebilecek bireylerde hasta isteklerinin desteklenmesi istisnai bir doğrudur.

Sağlıklı yaşam ve fitness hakkındaki bu yazı Exuberant Animal sitesinde yayımlanmıştır.
Yazar: Frank Forencich
Yazının yayımlandığı orijinal adresler: http://www.ptonthenet.com/blog/the-inner-unit/ultimate-fitness-formula-351 ve http://blog.exuberantanimal.com/the-ultimate-fitness-formula/
Yazıyı Türkçeye kazandıran Zinde Türkiye yazarı: Serkan Yimsel
Yazı için Zinde Türkiye notu: Yazıdaki görüşleri ilginç ve dikkate değer bulmakla birlikte doğru beslenmenin ve düzenli egzersizin şaşırtıcı derecede olumlu etkileri olduğunun ve kişileri tahminlerin ötesinde değiştirebileceğinin dikkate alınması gerektiğini düşünüyor, bu yazının sağlıklı yaşam-beslenme ve düzenli egzersiz alışkanlığınıza / kararınıza olumsuz etki etmemesini umuyoruz.

Çeviren: Serkan Yimsel

NOT: Bu yazı uluslar arası tanınmış bir antrenör ve eğitimci Frank Forencich tarafından yazılmış ve çok ilginç bulduğum için tarafımdan dilimize çevrilmiştir. Eğitim programlarını ve eserlerini çok yakından takip ettiğim ve takdir ettiğim bir eğitmen olduğu için hiçbir değişiklik yapmadan kelimesi kelimesine katıldığım bu yazısını aynen sizlere yansıtmayı uygun gördüm.

Tamam, tamam, biliyorum! Bunu daha önce defalarca duydunuz. Size bir fitness formülü vermeyen uzman, âlim, yayın ve web sitesi kalmadı şu dünyada; ve hemen hemen hepsi de birbirine çok benziyor.

Ama bu seferki farklı. Söz veriyorum.

Formül:

Eğer gerçekten sağlıklı ve fit olmak istiyorsanız, şu önerilere muhakkak uyunuz:

Önce işe doğru babaanne ve anneanne seçerek başlayınız. Bu gerçekten can alıcı bir husus, o yüzden ev ödevinizi iyi yapınız. Genler, sağlık ve fitness profillinizin en kuvvetli oyuncularıdır ve bu yüzden vücudunuzdaki her bir hücrenin olası en iyi şifreyi almasını istemelisiniz. Anne ve babanızın da benzer şekilde aynı Allah vergisi özelliklerde olduğundan ve siz ana rahmine düşmeden önce her ikisinin de çok sağlıklı beslenmiş olduğundan emin olunuz. Çünkü eğer eksik ya da sağlıksız beslenmişler ise obezite (şişmanlık) ve diyabet gibi metabolik anormallikleri size geçirebilirler.

Sonra, öyle bir ayarlayın ki ana rahmine düşme anınız en ideal mevsim ile rastlaşsın. Böylelikle hamilelik döneminin son üç ayı ile sizin doğumunuzdan hemen sonraki ilk birkaç ay boyunca anneniz taptaze sebze ve meyvelerle beslensin. Eğer burada zamanlamayı iyi yapamazsanız, konserve ve paket gıdalardan oluşan düşük kaliteli bir kış diyeti ile cezalandırılırsınız. Bu da gelecekteki sağlık ve performansınızı oldukça aşağı çekecek bir etki yapacaktır.

Hamilelik döneminde annenizin kendisine çok iyi baktığından ve stressiz bir ortamda yaşadığından emin olun. Çünkü eğer anneniz hamilelik esnasında stres içinde yaşamış ise siz de bir nevi doğum öncesi kortizol banyosunda pişmiş olarak çıkarsınız. Bu durum DNA’nızı olumsuz yönde etkileyerek erişkin yaşlarınızda stres ile ilgili problemler yaşamanıza neden olabilir. Öyle ki elverişsiz gen dışa vurumu kalıcı olabilir ve sizi hayat boyu sürecek hastalık ve düşük performans riskleriyle baş başa bırakabilir.

En sonunda doğduğunuz zaman bu olayın hastanede değil, çok daha sağlıklı ve doğal bir ortamda olduğundan emin olun. Hayatınızın ilk anlarında cömertçe ve şefkatle size dokunulsun ve teniniz okşansın. Çünkü bu dokunsal tecrübe, sizin dokularınızda rahatlatan ve sizi restore eden bir etkiye sahiptir.

Bebekliğinizde ne yapın ne edin, annenizin en az 6 ay boyunca sizi sadece anne sütüyle beslemesini sağlayın. Bu sizin çok daha kuvvetli bir bağışıklık sistemine sahip olmanızda en büyük rolü oynayacaktır. Hatta ve hatta 6 ay sonra katı gıdalara hafif hafif geçildikten sonra bile 2 seneye kadar anne sütü içmeye gayret edin. Anne sütünden yoksun geçirilen bir bebeklik yaşadıysanız orta kulak iltihapları, zatürree, mide ve sindirim rahatsızlıkları ve idrar yolları enfeksiyonları ile uzun süre başınız ağrıyabilir.

Bağışıklıktan bahsetmişken, bebekliğinizde muhakkak bol bol çamurlu sularda oynamak, yalın ayak çimenlerde yürümek ve teninizi doğal objelere sürtmek için ebeveynlerinizden izin alınız. Bu sayede teniniz faydalı bakterilerle tanışabilir ve onlarla her gün pratik yapabilir. Böyle bir tecrübenin olumlu katkıları onlarca yıl sonra dahi etkisini sürdürecektir.

Çocukluğunuz sırasında ebeveynleriniz sizi muhakkak doğal ışığa ve doğal günlük ritimlere maruz bıraksın. Televizyon, bilgisayar ve flüoresan lamba ışıklardan sizi uzak tutsunlar. Bu durum vücudunuzun fizyolojik ritimlerinin tam olarak çalışması için çok önemli.

Ebeveynlerinizin size muhakkak güvenli, destek olan ve koruyucu bir çevre sağlamasına gayret ediniz. İstikrarlı, dengeli ve sizi dış dünyanın tehlikelerinden koruyacak bir ev ortamına çok ihtiyacınız olacak. Bu korunma duygusu beyin ve stres tepkinizi normal olarak geliştirerek tam gelişmiş bir beyin zarı oluşturmanıza yardım eder. Böylece düşünmeden eyleme geçme, davranış ya da dikkat problemleri gibi sorunlardan uzak yaşarsınız.

Ne yaparsanız yapın, doğru bir sosyal sınıfta doğmaya gayret edin, mümkünse toplumun üst sınıflarında. Araştırmalar inatla gösteriyor ki üst sınıfların bireyleri daha sağlıklı bir yaşamı istiyor ve bundan zevk alıyorlar. Benzer şekilde ebeveynlerinizin varlıklı olduğundan da emin olunuz. Sağlam bir gelir ailenizdeki stresi azaltmakla kalmaz, fiziksel hareket için sürüyle fırsatı da mümkün kılar.

Doğduğunuz yerle ilgili yine çok önemli bir konu da çevrenizin insan bedenine dost bir çevre olması gerektiği. Bölgede bol bol bisiklet yollarının, yürüyüş parkurlarının ve doğal pazarların olduğundan emin olun. Kasabanın yanlış tarafında iseniz eğer, sağlıklı yaşam için zayıf fırsatlara gebe kalabilirsiniz.

Ah, tabii bir de etrafınızın sürüyle sağlık ve fitness konusunda örnek alabileceğiniz insanlarla dolu olmasına gayret ediniz. Yani ailenizde, okulunuzda ve yakın çevrenizde kaliteli ve iyi ahlaklı sporcular olmalı ve sizi sağlıklı yaşam ve egzersiz konularında hep teşvik etmeli. Anne babanız, öğretmenleriniz ve koçlarınız canlılık, merak, yaratıcılık ve iyimserlik ile dolu olmalılar.

İşe başladığınız zaman da işvereninizi öyle bir seçiniz ki kendisi düzenli hareketin önemini, organik beslenmeyi ve stres azaltıcı pratiklerin faydalarını anlayan birisi olsun. Kendisi size gerektiğinde egzersiz yapabilmeniz ve kişisel gelişiminizi tamamlamanız için bol bol izin versin.

Sonra, genişlemiş sosyal çevrenizde de sağlıklı yaşam pratiklerinin yapılıyor olması çok önemli. Yani arkadaşlarınızın arkadaşlarının arkadaşları zengin, aktif ve hareketli yaşayan ve doğru gıdaları tercih eden kişiler olmalı. Bu durum vücudunuzda, hayatınızda ve sağlığınızda büyük bir dalgalanma yaratacak ve alacağınız faydaları ikiye üçe katlayacaktır.

Son olarak, tarihin doğru bir zamanında ve doğru bir kültürde yaşadığınızdan emin olunuz. Öyle bir kültür ki yaratıcı ve iyimser bir kültür olsun. Yaşadığınız zaman ve kültürün ahlaki değer ve yapılarının nasıl düşündüğünüz, nasıl davrandığınız ve nihayette vücudunuzun nasıl performans gösterdiğinde çok derin bir baskısı olacaktır çünkü!

Sağlık ve Fitness’in Yörüngesi

Belki de bu formülün alaycı ve taşlama maiyetinde hazırlanmış bir formül olduğunu düşünüyorsunuz, belki gerçekten de öyle. Bu tavsiyeler sizlere garip gelebilir çünkü hemen hepsi, kişinin kontrolünün dışında gelişen koşulları temsil ediyor. Kimse ebeveynlerini, doğum öncesi ortamını, arkadaşlarının arkadaşlarının arkadaşlarını ya da yaşadığı zaman ve kültürü seçme hakkına sahip değil. Ancak yine de bütün bu faktörlerin sağlık ve fiziksel performansımıza etkisi tartışılmaz. Halk sağlığı, epijenetik ve nörobiyoloji dallarındaki yeni araştırmaların da kanıtladığı gibi sağlık ve fitness büyük bir oranda “kişinin kendisine bağlı olmayan” kuvvetlere ve şartlara bağlı olmaktadır.

Netice olarak, kanımca, sağlık ve fitness’in ne olduğunu yeniden düşünme zamanı geldi.

Çok fazla sayıda insan, antrenmanın tamamen kişisel istek, kişisel tercih ve kişisel çabadan ibaret olduğunu düşünüyor. Yani sadece doğru egzersizi yapıp doğru gıdaları yediğimiz zaman istediğimiz sonuçları alacağız. Formda kişiler formdadır çünkü doğru programlarla çalışmışlardır, doğru spor salonlarına gitmişlerdir, doğru beslenme desteklerini kullanmışlardır ve doğru antrenörlerle çalışmışlardır. Sağlıksız kişilerse sağlıksızlardır çünkü tembeldirler, ya da yanlış bilgilendirilmişlerdir. Hâlbuki bu genellemeler açıkça yanlış!

Sağlık ve fitness sektörlerinde çalışan uzmanlar olarak, bu aralar sık sık nörobiyoloji dünyasından gelen işlerimizi aksatıcı haberlerle çalkalanıyoruz: yani sağlık ve fitness çoğunlukla değiştirilemez şartların ürünü. Büyük oranda formda kişiler basitçe daha şanslı. Sağlıksız insanlar ise çoğunlukla şanssız. Evet; irade, seçim, istek ve kararlılık için de bolca yer var ama bedenlerimizin formu büyük ölçüde kendimizden daha büyük kuvvetlerin etkisiyle şekillenmekte.

İşte bu yüzden dar görüşle salt egzersiz ve beslenmeye odaklandığımız zaman genellikle başarısız oluyoruz. Uzmanlık alanlarımızı ve en son bilgilerimizi sürekli genişletiyoruz ancak obezite, diyabet ve kalp hastalıklarının vahim durumu gittikçe derinleşiyor. Eğer metotlarımız gerçekten etkili olsaydı, şurası apaçık bir gerçek ki insanlar giderek daha sağlıklı olurlardı. Ama olamıyorlar.

Rahatsız edici gerçek şu ki, bedenimizin sağlık ve fitness yörüngesi önceki tahminlerimizden çok daha öncesinden belirlenmiştir. Hatta ve hatta doğumumuzdan bile öncesinden. Fitness uzmanları ya da antrenörler olarak bu yörüngeler üzerindeki etkimiz yok denecek kadar azdır. Birçok defalar, bu yörüngeyi saptırabilmek için aşırı miktarlarda zaman, enerji ve kaynak gerekecektir. Evet, orada burada bazı vücut değişim hikâyeleri okuyor ya da tanık oluyoruz ve bunlar ilham veren nitelikte; ancak gerçekte yapabileceğimiz pek fazla bir şey yok. En düzenli egzersiz ve beslenme programı dahi genlerimize kazınan on yılların hatta nesillerin etkilerini geri çevirecek kuvvette olamaz.

Eğer gerçekten insanların daha sağlıklı ve formda olmasına yardım etmek istiyor isek, dikkatimizi biyomekanik ve biyokimyanın, diyet ve egzersizin ve özellikle estetik ve performansın çok çok daha dışına taşımamız gerekmektedir. Artık zor konuları konuşmanın zamanı geldi: sosyal adalet, eşitlik, kültür, sosyal nörobilim ve kişilerarası nörobiyoloji gibi. Vücutlarımızı şekillendiren daha büyük sosyal ve çevresel kuvvetler konu olduğunda artık “bu benim işim değil” diyerek kaçamayız.

Gerçekte, bu bizim işimiz!

Yazıyı Okumadan Önce Dikkat

27 Kasım 2011 Tarihli Önemli Not:
Geçtiğimiz ay içerisinde önce Jinsei tarafı benden şikâyetçi oldu, ardından ben de onlardan şikâyetçi oldum. Detayları okurlarımla paylaşmaya gerek yok şu anda, soruşturmalar devam etmektedir, bunu biliniz yeterli. Bu süreçte, Jinsei adına beni arayan birisinin ısrarı üzerine, sırf adil olmak kaygısıyla ürünleri denettirmeye karar verdim. 25 Kasım 2011 tarihinde bana ulaştırılan 2 adet kolyeden birini, nöroloji uzmanı olan ve şiddetli migren krizleri tutan bir hekime deneteceğim inşallah (bundan daha iyi bir deneyici de bulunamaz herhâlde). Firma, ürünlerinin en başta migren ve ardından eklem ağrıları konusunda gerçekten etkili olduğunu dile getirdiğinden, diğer ürünü de mümkün olursa eklem ağrıları çeken ve konunun uzmanı birine denetmek istiyorum ama bu mümkün olmazsa da kusura bakmayın artık. Ek olarak, yine firmanın talebi üzerine, ürünü satın aldığı söylenen binlerce kişinin telefonunun bana verileceği söylenmiştir, ben yine adaletli olmak için bana verilen telefon numaralarının her birini arayacağım, kaç tane olursa olsun. Sanırım firma, kullanıcılara telefonlarının paylaşılacağını ve aranabileceklerini iletmiştir, onun için kimseyi rahatsız etme kaygısı taşımıyorum. Eğer ürünü denemesini kabul ettirebildiğimiz –ve ismini veremeyeceğim– kıymetli hekimimizden olumlu bir geribildirim gelirse bunu size aktaracağım. Aynı şekilde, yaptığım telefon görüşmelerinin sonucunu da aktaracak ve görüşmeleri de kayıt altına alacağım. Eğer tüm bu görüşmeler sonucu ürün hakkında olumlu bir gelişme olursa şahsi görüşüm olumsuz bile olsa yazıyı hiçbir değişiklik yapmadan yayında tutacak fakat üstüne dikkate almamanız için bir çizgi çekeceğim. Eğer denettirme ve telefon görüşmelerinin sonucu olumsuz olursa yazı aynı şekilde kalacaktır. Tüm bu süreç bir ay sürebilir ve hatta 2012 Ocak’ına kalabilir.

Tüm bunlara ek olarak, bu ürün hakkında, ulusal ya da uluslararası veritabanlarına kayıtlı olan hakemli bir bilimsel dergide olumlu bir tek yazı yayınlanırsa buradaki yazıyı yukarıda bahsettiğim şekilde çizeceğim ve herkesten gerekli özürleri dileyeceğim.

9 Aralık 2011'e kadar hiçbir telefon numarası bana gönderilmediği ve de hakkımdaki suçlamaların asılsız olduğu hâlde nasıl yapıldığını anlamadığım için ürünü denettirme işiyle ilgilenmekten vazgeçmiş bulunuyorum.

Yazan: İlşad Özkan

Power Balance Bileklik hakkında yayınladığımız bir yazıya birkaç gün önce gelen bir yorum üzerine Jinsei Kolye denen bir üründen haberdar edildim. Daha sonra sitemizde yayınlanan bir reklamda Dr. Ender Saraç’ın fotoğrafının olduğu bir kolye reklamı dikkatimi çekti (Ender Saraç’ın bu kolyeyle alakası olmadığını aşağıda detaylı olarak açıklayacağım), reklamdaki adresi kâğıda yazıp ayrı bir sayfada açtığımda, karşımda şaka gibi internet siteleri gördüm (ve elbette derhâl sitemizde bu reklamların çıkmasını yasakladım). Bu sitelerde, okurumuzun yazdığı yorumda adı geçen ürün tanıtılıyordu; ürünün adı: Jinsei Life Power Kolye.

Google’a girerek “Jinsei Kolye” yazdım ve arattım. Aşağıda, 9 Temmuz 2011 tarihinde erişilen web sitesi görüntüleri var. Bu sayfalar aracılığıyla yapılan şarlatanlığa anlatacağım birazdan sizlere. İlgili sivil toplum kuruluşlarını ve tüketici derneklerini de buradan göreve davet ediyorum. Bu yazıyı okuduktan sonra ilgili makamlara gerekli şikâyetlerinizi yapın. Biz de konuyu ilgili resmî makamlara taşıyacağız.

Bu Kolyenin Satışındaki Yanlış Nerede?

Peşinen söyleyelim, serbest piyasa ekonomisinde elbette herkes ürününü istediği fiyattan satmakta özgürdür, burada bir sorun yok; ancak, hiç kimsenin ürününün etkileri hakkında yalan söyleme hakkı yoktur ve olamaz. Sorun buradadır. Bu ürün, gerçeklikten uzak onlarca iddiayla satılmakta ve kullanıcılar aldatılmaktadır. İşte vurgun burada başlıyor, kanunlardaki açıklıktan veya denetimsizlikten yararlanarak para kazanmak…

Bu kolyenin resmî satış sitesindeki yazılanları okuduğumda dehşete düştüm. Bu kadar pervasızca yalan söyleyip resmî olarak faaliyetlerine devam edebilen bir firma olmasına çok şaşırdım. Jinsei kolyenin yararlarını gösteren sayfanın 10 Temmuz 2011’de erişilen sayfasının ekran görüntüsü yan taraftadır. Her ne kadar onlar “yalan değildir” dese de yıllar geçmesine rağmen bu iddiaların hiçbiri bilimsel olarak kanıtlanamadığı ve aslında kanıtlanamayacağı için bunlar yalandır. İşte o liste:

Jinsei Kolyenin Yalanları

• Migren Ağrılarının azalmasına ( %99 ),
• Panik atak rahatsızlığının tedavisine,
• Bedenin bio-enerjik alanını elektromanyetik etiklere karşı korumaya,
• Psikosomatik yakınması ve anksiyetesi olan hastalarda yakınmaların azalmasına,
• Alkolden etki oranının azaltılmasına,
• Bedenen ısı sağlamasına,
• Bedenin denge gücünü arttırmasına,
• Bayanların özel gün ağrılarını azaltmaya,
• Odaklanma, dikkat ve konsantrasyonu arttırmaya,
• Dışarıdan gelen negatif enerjiyi dengelemesine,
• Kandaki oksijen miktarının arttırmasına,
• Eksersizlerin vücuda olan verimini arttırmasına,
• Yürürken koşarken egzersiz yaparken performansımızı yüksek tutmasına,
• Stresin azalmasına,
• Sinir sistemi düzenlenmesine,
• Yorgunluk hissinin giderilmesine,
• Kemik ve kas ağrılarının giderilmesine,
• Cinsel performansın artmasına,
• Hareket etme zorluğu çeken hastalarda, hareket etme kolaylığı sağlamasına,
• Ağız, ayak ve koltukaltı kokularının azalmasına,
• Soğan sarımsak ve benzeri kokulu yiyecekleri tüketenlerde kokuların giderilmesine,
• Denge sorunu olan hastalarda bu sorunun ortadan kalkmasına,
• Uyku problemi yaşayanlarda bu sorunun ortadan kalkmasına,
• Vücut direnci ile esnekliğinin artmasına yardımcı olur.

Bunlar Gerçek Olsaydı Ürünün Mucitleri Nobel Dâhil Tüm Bilim ve Tıp Ödüllerini Alırdı

Bu listede yazanlar Jinsei kolyenin sözde yararlarından sadece bir kısmıymış üstelik! Bırakın tüm bunların hepsini, bu listede yazanların herhangi bir tanesini bile sağlayabilseydi bu ürün, mucitleri şimdiden dünyadaki pek çok bilim ödülünü silip süpürmüştü! Evet, yalandan kimse ölmediği gibi, yalan söyleyenlerin burnu falan da uzamıyor ve belli ki hiç utanma duyguları da yok. Dikkat ederseniz pek çok farklı alanda sözde fayda sıralamışlar ki bu saçma ürünü hemen herkese satıp bol bol kazık atabilsinler. O kadar komik ve saçma iddialar ki, bunları yazan şarlatanların kafasının çok az çalıştığını da gösteriyor.

Bu Tip Kolyelerin İşe Yaradığı Hakkında Tek Bir Bilimsel Belge, Bulgu Yok

Yazının başında peşinen söyleyeyim: Gerek Google’ın bilimsel yayın arama motorunda gerekse de ulaşabildiğim diğer ulusal ve uluslar arası veri tabanlarında bu ürün veya türevleri hakkında hiçbir bilimsel araştırmaya rastlayamadım. Bulmak için tüm imkânlarımı kullandım ve kapı tokmakları hakkında bile bilimsel araştırmalar bulmama rağmen bu mucize (!) kolye hakkında bir tek bilimsel yayın bulamadım. Sanki dünyanın bütün bilim adamları bu muhteşem (!) kolyeyi görmezden geliyordu; vay hainler (!).

Jinsei kolyenin sözde bilimsel belgeleri, kolyenin İzmir ve Manisa yetkili satıcısının sitesi gibi bazı Jinsei sitelerinde yayınlanmış durumda. Bu sayfanın 9 Temmuz 2011’de erişilen sayfası aşağıdadır:

Şarlatanlar, Ender Saraç ve Aytuğ Kolonkaya’nın İsmini Nasıl Kullanıyor?

Açıkçası, Jinsei kolyenin satış sitesinde aşağıdaki videonun kullanıldığını görünce şaşırmıştım; bir doktor nasıl olabilirdi de olmayan bir belgeyi varmış gibi sunabilirdi? Jinsei kolyenin internet reklamlarında fotoğrafı kullanılan Dr. Ender Saraç, Hürriyet’in 17 Kasım 2009 tarihli bir haberinde de Ajda Pekkan’a Jinsei kolyeyi tavsiye eden doktor olarak lanse ediliyordu. Bunlara ek olarak, ürünün satış sitesinde de bir video aracılığıyla pazarlamaya bir kere daha dâhil ediliyordu. Peki, aşağıdaki gazete haberinde ve Kanal D’nin programında Ender Saraç nasıl kullanılmış?

Videoyu izlediğimde Ender Saraç’ın bu kolyenin satışında veya pazarlamasında yer aldığını ve bundan çıkar elde ettiğini düşündüm. Eminim aklı başında olan pek çok insan ilk izlenim olarak benimle aynı düşünceleri paylaşacaktır, çünkü karşınızda resmî bir site ve açıkça ürünü tavsiye ettiği söylenen bir doktor var. Bu sebepten, bu satırlar yazılırken ilk önce Dr. Ender Saraç’ı kınayan yazılar vardı fakat yazıyı yayınlamadan önce, her ne kadar önyargılı olsam da olayın içyüzünü öğrenmeye çalışmanın daha doğru olacağını düşündüm. İyi ki de öyle yapmışım.

Yoğun bir programı olduğu için Dr. Aytuğ Kolonkaya’nın bu Jinsei kolyeyi bilmeden tanıttığı ve aldatıldığı ihtimalini düşünüyordum. Bu sebepten kendisine ulaştım ve o bana özetle, “Bu konuyla hiçbir alakasının olmadığını ve olamayacağını, Ender Saraç’ın da alakası olmadığını düşündüğünü söyledi ve onunla iletişime geçmemin iyi olacağını belirtti.” Daha önce Jinsei firmasını aradığım için ve Ender Saraç olayından firmaya bahsedince de firma bu konuda Ender Saraç’la gerçekten bir işbirlikleri varmış gibi konuştuğu için Ender Saraç’ın neler söyleyeceğini merak ediyor, fakat yazacaklarımı değiştirebileceğine pek ihtimal vermiyordum. Yanılmışım. Açıklayayım:

Ender Saraç Reklamlarda Kullanılmaktan Şikâyetçi ve Yasal Girişimlerde Bulunmuş

Ender Saraç’la konuştuğumda onun tarafından, videoyu izlerken gözden kaçırdığım bir noktaya dikkatim celbedildi: Bu videoda herhangi bir marka ismi verilmediği gibi, Ender Saraç’ın ifadesine göre programda bahsedilen ürünler Batı menşeli olup haklarında bir miktar bilimsel araştırmalar olan başka ürünlermiş. Yani ilgili kaydın Jinsei kolye ile uzaktan yakından hiçbir alakası yokmuş. Ender Saraç, firma yetkilileriyle bu tip tanıtımlar yapmamaları hususunda görüşmüş ve sonuç alamayınca da avukatı aracılığıyla ihtar vesaire göndermiş fakat kanunen bir yaptırım kararı aldıramamış. Anlayacağınız, ne Aytuğ Kolonkaya’nın ne de Ender Saraç’ın Jinsei kolye ile hiçbir alakası yokmuş. Ayrıca ilgili gazete haberi için de yasal girişimlerde bulunduğu gibi, Ajda Pekkan’ın asistanına da durumu bildirerek onların da konuyla alakadar olmasını istemiş. Bunlara ek olarak Ender Saraç, TNT televizyon kanalındaki programında Japon kökenli malum kolyeyle hiçbir ilgisinin bulunmadığını birkaç kez açıkça duyurmuş.

Sitede yer alan Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ve Uğur Dündar videolarının Jinsei kolyeyle hiçbir alakası olmadığı gibi, Ender Saraç videosunun da ürünle bir alakası yok; bir farkla ki, ilgili video tam da Jinsei satıcılarının istediği türden ve doğrudan ürünle ilişkilendirilebiliyor.

"Atom Enerjisi Kurumu" Aldatmacası

Kanal D’nin Doktorum adlı programında da gördüğünüz gibi, Ender Saraç bir üründen bahsederken şu ifadeyi kullanıyor: “Belirli bir alanda elektromanyetik yayılımı absorbe ettiği, yani onda izin vermediğini yazmış.” Programın sunucularından biri olan Dr. Aytuğ Kolonkaya ise Ender Saraç’ın bu ifadelerinden hemen önce şu sözleri sarf ediyor: “Sizin elinizde belgesini görünce o zaman inandım. Gerçekten atom şeyi, kurumu, Atom Enerjisi Kurumu buna belge vermiş. Yani bunun koruyucu etkisine belge vermiş gerçekten.” Biz burada hangi üründen bahsedildiğini ve ismi geçen atom enerjisi kurumunun hangi ülkede olduğunu bilmiyoruz. Bildiğimiz tek şey, bahsedilen ürünün Jinsei kolye olmadığı ve Türkiye Atom Enerjisi Kurumu’nun Jinsei kolyeye “koruyucudur” özelliğini tasdikleyen bir belge vermediği.

Telefonda görüştüğüm firma yetkilisi birkaç kere “Ürünün Atom Enerjisi Kurumu’ndan belgesi var.” dedi fakat benim ısrarla sorduğum “Koruyucu, tedavi edici ve benzeri bir etkisi olduğuna dair herhangi bir belgeniz var mı?” yönündeki sorularıma bir yanıt vermedi ve sürekli konuyu değiştirmeye çalıştı. Peki, Jinsei kolyesine verilen ve bizim de dijital bir kopyasına ulaştığımız bu belge gerçekte ne diyordu? Belgenin taranmış görüntüsüne sağdaki görseli tıklayarak ulaşabilir ve büyük hâlini görebilirsiniz. Belgedeki rapor sonucu aynen şu şekildedir: “Numunede tespit edilebilir herhangi bir radyoaktivite gözlenmemiştir.”

Anlayacağınız, evinizdeki masayı, oturduğunuz koltuğu, kullandığınız kalemi ya da herhangi bir başka maddeyi Atom Enerjisi Kurumu’na gönderip onun hakkında bir rapor isterseniz siz de aynı belgeyi elde edebilirsiniz.

Belgeler Tahrif Edilerek Yayınlanmış, Ürünlerin Geldiği Ülke Neden İnsanlardan Saklanmış?

Yukarıdaki Atom Enerjisi Kurumu belgesini yakından inceledim ve ithal edilen bu ürünlerin geldiği ülkenin yazdığı satır başta olmak üzere, bazı satırların bilgisayar ortamında silindiğini gördüm. Siz de istediğiniz uzmana belgeleri inceleterek, belgenin üzerinde oynama yapıldığını ve bazı satırların silindiğini ispatlayabilirsiniz. Jinsei kolyenin satıcıları, üç kuruşa ithal ettikleri bu ürünün geldiği ülkeyi gizlemek istiyorlar. Bana kalırsa ürünlerinin tamamı Çin’den geliyor ve belki 5-10 liralık altın kaplamaları da burada yapılıyor.

Cumhuriyet Üniversitesinin İlginç Akademisyenleri! İşte Belgelere Geçirilen Palavralar!

Bu ürünün sözde yararlarını gösteren bilimsel bir rapor oluşturmanın imkânsız olduğunu bilen Jinsei kolye şarlatanları, kim bilir nasıl iğfal ettikleri bir grup öğretim üyesine bakın hangi raporu yazdırmışlar.

Gördüğünüz gibi, rapora imza atanların akademik alan ve unvanları şu şekildedir:
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bölümü, Okutman, Yüksel Soydaner
Cumhuriyet Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü, Öğretim Görevlisi, Ertuğ Yavuz
Cumhuriyet Üniversitesi Cumhuriyet Meslek Yüksek Okulu, Öğretim Görevlisi, Yalçın Yalman
Bölüm Başkanı, Öğretim Görevlisi, Ali Tatar

Belge ise bilimsellikten tamamen uzaktır ve hiçbir geçerliliği yoktur. Zaten imza atanların bölümüne bakarsanız da konuyla uzaktan yakından hiçbir alakaları olmadıkları anlaşılıyor. Biz bu konuyu Cumhuriyet Üniversitesi Rektörlüğü’ne bildireceğiz ve bu olayın araştırılarak akademisyenler hakkında gerekli araştırma işlemlerin başlatılmasını talep edeceğiz. Eğer akademisyenlerin ismi ve imzaları onlardan habersiz kullanıldıysa bu akademisyenlerin gerekli suç duyurularında bulunmalarını tavsiye ederiz.

Özel Toplum Tıp Merkezinin Garip Doktoru: Dr. Harun Kaya

Sağdaki belge bir doktor tarafından yazılmış görünüyor ve şu işe bakın ki bu belge de diğer tüm belgeler gibi bilimsellikten tamamen uzak. Gözlem, tespit ve sonuçlar hakkında en ufak bir bilgi bile yok, belgenin bilimsel ya da tıbbi hiçbir geçerliliği yok. Böyle bir doktorun gerçekten olup olmadığını merak ediyorum ve eğer gerçekten böyle bir doktor varsa onun bütün hastalarına acil şifalar diliyorum, hem de çok acil. Sanırız doktor efendi eklem ağrılarının ne demek olduğunu bilmiyor ve bir kolyeyle azalabileceğini zannediyor. Tıp diplomasını nereden ve nasıl olduğunu çok merak ettiğimiz bu doktora, yakalandığı akıl tutulmasından kurtulması için acil şifalar diliyoruz. Eğer aklı tutulmadıysa da kendisinin yaptığı bu sahtekârlığı izah etmesini bekliyoruz.

Kaynaksız Sözde Kan Hücreleri Fotoğrafı!

Bir de bu fotoğraf var ellerinde. Fotoğrafın ne kaynağı belli ne de gerçekte ne olduğu. Telefonla görüştüğüm Jinsei kolye merkezi, ısrarla bilimsel raporları sorduğumda da bu konu hakkında tek bir kelime açıklama yapmadılar. Eğer bu fotoğraf düzmeceyse ve kan hücrelerinin kolyeden önceki-sonraki fotoğrafları diye gösteriliyorsa bu da ayrı bir suçtur. Yok eğer fotoğraf gerçekse –ki ben hiç sanmıyorum– firmadan bir açıklama bekliyorum; buyursunlar, kabilse açıklasınlar.

Canınız Kazık Yemek İstediğinde Jinsei Kolye Alın!

Eğer evinizde kendi hâlinize otururken şöyle okkalı bir kazık yemek isterseniz hemen bir Jinsei kolye sipariş edin. Eğer daha önce bu kazığı yediyseniz gerekli makamlara şikâyet başvuruları yaparak paranızı geri alın.

3 Liralık bir kolyeyi 5-10 liralık altın kaplama da ekleyerek 350 TL’den satan Jinsei şarlatanlarının bugüne kadar kaç kişiye kazık attıklarını merak ediyorum.

Jinsei Kolyenin Milyonluk Gelirlerini Paylaşanlar Kim?

İki seneden fazla bir zamandır devam eden ve onlarca televizyon kanalının, gazetenin ve ünlünün de bilinçli ya da bilinçsiz olarak katkısının olduğu bu büyük vurgunun arkasında kimler var? Bu yazımızın bir ihbar kabul edilerek Cumhuriyet savcılarımızın konuya el atmasını talep ediyorum.

Cumhurbaşkanımızın Bile Adını Kullanıyorlar!

Yalanda sınır tanımayan satıcılar, potansiyel müşterilini aldatmak için başka numaralara da başvuruyorlar. Yazının başında paylaştığım site anasayfasının görüntüsünde, sağdaki “Cumhurbaşkanı – Abdullah Gül” ifadesini görmüşsünüzdür. Böyle bir şarlatanlığın yürütüldüğü sayfada, ülkemizin en saygıdeğer makamında oturan Cumhurbaşkanımızın ne işi olabilir sizce?

Cevap basit tabii ki: Hiçbir işi olamaz! Yaklaşık 10 dakika süren bu videoda bir TV haberi ve akabinde Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün nanoteknoloji hakkındaki bir konuşması mevcut. Fakat kolye satıcıları, ürünlerini bir şekilde kendi kafalarına göre nanoteknolojinin faziletleriyle ilişkilendirdikleri için, müşteri adaylarında algı karmaşası yaratarak güven duygusu uyandırmaya çalışıyorlar. Ülkenin en güvenilir makamının adını da kullanmaları bu yüzdendir. İstiyorlar ki insanlar “Aa, koskoca cumhurbaşkanı bile buradaymış!” desinler.

Bu ürünün tanıtımına bile isteye katkı yapan onlarca TV kanalı yanda görmüş olduğunuz site sayfasında yazıyor. Buradaki videoları izlerseniz bir tanesinde Mehmet Ali Erbil’in STAR TV’deki programına katılan bir şarlatan şu testi yapıyor:

Bilindiği gibi, bu testler Power Balance ürününün pazarlamasında da kullanılıyordu ve biz bu testlerdeki hileyi Power Balance yazımızda detaylı olarak açıklamıştık. Orayı okuyarak öğrenebilirsiniz. Eğer İngilizceniz varsa aşağıdaki videoda Jinsei testlerinin hilesinin ne olduğunu öğrenebilirsiniz. Power Balance Bileklik yazısının yazarı Seçkin Eroğlu, bu videoyu yakın zamanda Türkçe altyazılı olarak hazırlayacaktır. (02 Ağustos 2011 tarihinde Seçkin'in hazırladığı Türkçe altyazılı videoyu yayınlamaya başladık.)

Jinsei Kolye Testlerinin Hileleri Nasıl Yapılıyor? TÜRKÇE Altyazılı Video

Bu kadar basit bir üçkâğıtçılıkla pazarlanan bu ürünü tanıtan basın kuruluşlarının listesinde kimler yok ki?.. Örneğin Hürriyet gazetesi bu ürünü okurlarına performans arttırıcı olarak lanse eden bir haber yayınlamaktan zerre kadar utanç duymamış. Yuh olsun!

Jinsei Kolye Tanıtımında Eski Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel ve Milletvekili Hakan Şükür Dâhil Pek Çok İsim Kullanılıyor!

Site üzerinde yayımlanarak tanıtımda ismi kullanan ünlülerin ismi aşağıdadır. Biz bu ünlülerden hangilerinin para karşılığı tanıtım yaptığı, hangilerinin olaydan habersiz olarak isminin kullanıldığı bilmiyoruz. Bu listedeki ünlülerden hangisinin bu olaydan haberi yoksa avukatları vasıtasıyla olay hakkında gerekli işlemleri başlatmasını öneririz. Bize gelen resmî açıklamaları bu sayfadaki listenin ilgili yerine, ismin hemen yanına parantez içerisinde eklemeyi taahhüt ediyorum.

Ahmed Ahmedov
Betül Arım
Bahar Öztan
Berdan Mardini
Çılgın Sedat
Ceylan
Christof Daum
Ekin
Emre Belezoğlu
Ender Saraç
Erol Büyükburç
Erman Toroğlu
Fatih Terim
Ferman Toprak
Fulya Terim
Gökhan Şükür
Hakan Şükür
Hakan Ünsal
Hakan Yilmaz
Hülya Öztürk
Küçük İbo
Mahsun Kırmızıgül
Mehmet Ali Erbil
Mehmet Gönülaçar
Meral Konrat
Mehmet Topal
Mişa
Murat Kurşun
Neşe Aksoy
Nurseli İdiz
Ozan Orhon
İbrahim Toraman
Prof. Dr. Orhan Kural
Pascal Nouma
Rıdvan Dilmen
Roberto Carlos
Sevtap Parman
Sabri Sarıoğlu
Saffet Akyüz
Saffet Sancaklı
Serdar Gökhan
Semih Şentürk
Serdar Akar
Sergen Yalçın
Servet Çetin
Seyhan Soylu
Süleyman Demirel
Ümit Davala
Vedat İnceefe
VJ Bülent
Yavuz Bingöl
Yılmaz Erdoğan
Yusuf Şimsek
Zeynep Tunuslu

Şarlatanlar Uğur Dündar’ın da Adını Kullanıyorlar!

Şarlatanların video sayfasındaki onca videoyu tek tek izlemedim ancak bir tanesi çok dikkatimi çekmişti, çünkü o videoda Uğur Dündar’ın, yani bu ülkedeki pek çok şarlatanlığı ortaya çıkarmış bir gazetecinin ismi vardı. Hemen videoyu açtım ve gördüm ki o videonun ürünle hiçbir alakası yok, Uğur Dündar’ın sunduğu sıradan bir kanser haberi! Maksat, onun da ismini kullanarak insanlar aldatmak. Yuh olsun bu şarlatanlara!

Yüzlerce Site Üzerinden Reklam ve Satış Yapılıyor! 22 Ağustos 2011 Düzenlemeleri Bunu Engellemeli

Bu ürünün internetteki denetimsizlikle yüzlerce farklı site üzerinden satıldığını hepimiz üzüntüyle görüyoruz. Mevcut kanuni sistem içerisinde bu tip siteleri kısa süre içinde kapatacak bir işleyişe yer yoktur. 22 Ağustos 2011 internet düzenlemeleri bu tip olayların önüne geçebilecekse halkımız için çok çok iyi olur.

Tüketici Derneklerini Göreve Çağırıyoruz

Yazımızın muhtelif yerlerinde belirttiğimiz gibi, biz bu yazımızın bir ihbar kabul edilmesini isteyecek ve konuyla ilgili makamların hepsine başvuracağız. Ancak, bu tip konularda söz sahibi olan esas sivil toplum kuruluşları olan tüketici derneklerini buradan göreve davet ediyoruz ve bu tip vurgunlarla ilgili olarak gerekli takibat ve ihbarları yapmalarını rica ediyoruz.

Yazının önceki bölümlerinde de söylediğim gibi, eğer bu ürünü satın aldıysanız size önerimiz iade etmeniz veya satın aldığınız yerden, ürünün etkilerine dâhil bir bilimsel rapor istemeniz. Ben firmayı arayarak bu raporları istedim ama kendileri bizim burada çürüttüğümüz raporlardan başka hiçbir raporları olmadığını kabul etti.

Hem sağlığınızı, hem kesenizi düşünen derginiz Zinde Türkiye’den ayrılmayın.

Sayın Site Yöneticisi,
Siteniz yazarlarından Sayın İlşad ÖZKAN, şirketimizin satmakta olduğu “Jinsei” isimli kolyeye ilişkin olarak http://www.bodytr.com/2011/07/jinsei-kolyesi-hakkindaki-gercekler-yorumlar.html#respond adresinde bir yazı yayınlamıştır. Bahse konu yazının içeriğinde pek çok suç teşkil eden ibareler yer almakta olup, ayrıca şirketimizin tazminat talep hakkına da sebep olmaktadır. Bu nedenle ilgili yazının yayından kaldırılması için Sayın İlşad ÖZKAN’a gönderilmiş olan metni sizlere de göndererek, yazının derhal sitenizden kaldırılmasını ve yayınına son verilmesini, aksi takdirde konunun hukuk müşavirliğimize aksettirilerek Savcılık Makamı’na suç duyurusunda bulunulacağını ve tazminat davası açılacağını ihtaren bildiririm. Saygılarımla. 16.07.2011

EK: Sayın İlşad ÖZKAN’a gönderilen yazı metni.

İhtar Metni

Sayın İlşad ÖZKAN,
İnternet üzerinden bizim de acente olarak satışını gerçekleştirdiğimiz “Jinsei” isimli kolyeye ilişkin olarak yazmış olduğunuz ve 16.07.2011 tarihi itibariyle halen http://www.bodytr.com/2011/07/jinsei-kolyesi-hakkindaki-gercekler-yorumlar.html#respond uzantısında yayınlanan yazınızla ilgili olarak bazı hususları vurgulamak ve bahsigeçen yazının yayınının durdurulmasını talep etmek zorunluluğu hasıl olmuştur. Şöyle ki;

Yazınızın hemen başında şirketimize ait olan site sayfasına yer vermek suretiyle yazının devamındaki hususların da sitemizde yayınlandığına dair intiba yaratılmaktadır. Oysa yazının devamında vurgulanan pek çok hususun şirketimizle ilgisi olmadığı gibi, yayımlandığı iddia olunan yazıların çoğu da sitemizde yayımlanmamaktadır.

Yazınızın henüz başında şirketimizin web sitesini kast ederek “Bu sayfalar aracılığıyla yapılan şarlatanlığa anlatacağım birazdan sizlere.” demek suretiyle, tarafımıza hakarette bulunduğunuz tespit edilmiştir. “Şarlatanlık” ithamı hakaret suçuna vücut veren bir söz olup, yazınızın yayınına son vermediğiniz takdirde hakkınızda suç duyurusunda bulunulacağı ihtar olunur.

Yazınızın devamında “ancak, hiç kimsenin ürününün etkileri hakkında yalan söyleme hakkı yoktur ve olamaz. Sorun buradadır. Bu ürün, gerçeklikten uzak onlarca iddiayla satılmakta ve kullanıcılar aldatılmaktadır. İşte vurgun burada başlıyor, kanunlardaki açıklıktan ve denetimsizlikten yararlanarak para kazanmak...” şeklinde ithamlarda bulunduğunuz görülmektedir. Ürünün satışı konusunda hangi hususlarda ve nerede yalanlar söylendiğini açıklamanız, gerçeklikten uzak hangi iddialarla güvence verildiğini belirtmeniz gerekmektedir. Aksi takdirde yazdıklarınız afaki, mesnetsiz, soyut ve mücerret iddialardan ibaret kalır ki şirketimizin satışına zarar veren yazınızdan dolayı hakkınızda tazminat talep hakkımız doğar. Ayrıca “vurgun” yapıldığına dair hangi verilere dayanıldığının da açıkça belirtilmesi icap eder; aksi iftira suçuna vücut verir.

“Bu kadar pervasızca yalan söyleyip resmi olarak faaliyetlerine devam edebilen bir firma olmasına çok şaşırdım.” Bu şekildeki beyanlarınız ile şirketimiz hakkında asılsız beyanlarda bulunduğunuzdan, hem iftira suçunu oluşturduğu ve hem de tazminat talep hakkı doğurduğunu vurgulamak isterim.

“Evet, yalandan kimse ölmediği gibi, yalan söyleyenlerin burnu falan da uzamıyor ve belli ki hiç utanma duyguları da yok. Dikkat ederseniz pek çok farklı alanda sözde fayda sıralamışlar ki bu saçma ürünü hemen herkese satıp bol bol kazık atabilsinler. O kadar komik ve saçma iddialar ki, bunları yazan şarlatanların kafasının çok az çalıştığını da gösteriyor.” Herhangi bir insanın veya kurumun yalanlar söylediğini söylemek, yasal kanıtlarla ispatlanamadığı sürece, iftira suçunu oluşturmaktadır ve yazınızda bunu sıklıkla işlemektesiniz. Ayrıca pek çok insanın kazıklandığı iddiası da ispat edilemediği takdirde suç teşkil edecektir. Keza “şarlatanların kafasının çok az çalıştığı” şeklindeki ifade ise hakaret ve sövme suçuna vücut vermektedir.

Yazınızın muhtelif yerlerinde “telefonda görüştüğüm firma yetkilisi” diyerek bazı sorular sorduğunuzu, cevap alamadığınızı belirtmişsiniz. Hangi hususlarda, hangi telefon numarasından, hangi firma ve yetkililerden kimlerle görüştüğünüzü açıkça belirtmeniz gerekmektedir. Aksi takdirde okuyucular tarafından şirketimizle görüşmeler yaptığınız şeklinde bir sonuca ulaşmak mümkün olacaktır, ki bunun kabul edilebilmesi mümkün değildir.

Yazınızda bahsi geçen “Atom Enerjisi Kurumu”, “Cumhuriyet Üniversitesi” ve “Özel Toplum Tıp Merkezi”nden alındığı iddia olunan yazılara ilişkin görüşlerinizde kurum ve kişilere sıklıkla hakaret ettiğiniz, aşağıladığınız, hakir gördüğünüz ve özellikle Cumhuriyet Üniversitesi öğretim üyeleri ile Dr. Harun KAYA hakkında asılsız ve ağır ithamlarda bulunduğunuz anlaşılmakla, yazınızın yayınına son vermediğiniz takdirde, adıgeçen kişi ve kurumlarla temasa geçilerek yazınız içeriğinden haberdar edilecekleri ve hukuki yollara başvuru hakkında bilgilendirecekleri ihtar olunur.

“3 Liralık bir kolyeyi 5-10 liralık altın kaplama da ekleyerek 350 TL’den satan Jinsei şarlatanlarının bugüne kadar kaç kişiye kazık attıklarını merak ediyorum.” şeklindeki iddialarınızı derhal ispatlamanız, kolyenin değerini nerede, hangi bilirkişilere tespit ettirdiğinizi aktarmanız ve 5-10 liralık olduğunu iddia ettiğiniz altın kaplamanın bu değerine nasıl eriştiğinizi izah etmeniz gerekmektedir. Aksi takdirde gerek cezai soruşturma için Savcılık’a ve gerekse tazminat talebi için Mahkemelere müracaat edileceği ihtar olunur.

“Utanç Listesi: Jinsei Kolyenin Tanıtımını Yapan TV Kanalları, Gazeteler ve Ünlüler” şeklindeki başlığınızın altında pek çok kanal, gazete ve yayın organının ismini sıraladığınız, bu kanal ve gazetelerin utanç duyması gerektiğini vurgulamanız ve insanların bu yayın organları vasıtasıyla aldatıldıklarından bahsetmeniz karşısında, yazınızın derhal yayınına son verilmemesi halinde yazınız içeriğinin ilgili tv kanalları, gazete ve yayın organlarına bildirileceği ve hakkınızdaki hukuki müracaat yollarına başvurabilecekleri ihtar olunur.

Yukarıda çok kısa olarak vurgulandığı üzere, yazınız içeriğinde pek çok yerde kişi, kurum ve kuruluşlara yönelik asılsız ve ağır ithamlarda bulunulduğu, şirketimizle ilgili olarak iftira, hakaret, sövme ve yalan beyanda bulunma suçlarına vücut veren ibareler kullanıldığı tarafımızca tespit edilmiştir. Bu nedenlerle adı geçen yazınızın derhal yayından kaldırılarak neticeden tarafımıza bilgi verilmesini, aksi takdirde konunun hukuk müşavirliğimize aksettirilerek Savcılık Makamı’na suç duyurusunda bulunulacağını ve tazminat davası açılacağını ihtaren bildiririm. Saygılarımla. 16.07.2011

Yetkililer tarafından konuyla ilgili gerekli yazışmalar yapılmaya devam etmektedir.

Bugün Alka Bilişim firmasından aldığımız ihtar yazısında, yazının yayından kaldırılmasını gerektiren mesnetsiz iddialar olduğu söylenmiş ve hakaret ile iftira suçlarının işlediğimiz iddia olunmuş ve yazıyı yayından kaldırmamız, aksi takdirde yasal yollara başvurulacağı ihtarında bulunulmuştur. Bunun için yazıya bir ekleme yaparak firma yetkililerinin dayanaklarını çürütmek amacındayım:

Not: Firma yetkililerinin talebi üzerine tebligat için gereken açık adresimi firma yetkililerine göndertmiş bulunmaktayım ve ayrıca yetkilimiz konuyu bir avukata taşıyarak danışmanlık hizmeti alacaktır. Ben yazımın arkasındayım ve kaldırmaya niyetim yok.

Pek âdetim değildir ama bazen yazdığım yazılara kaynak teşkil eden sitelerin ekran görüntüsünü verip adresini yazmayı unutuyorum, hemen yazayım:

İddialara Cevaplar

İlk site, www.jinsei.com.tr adresinde yayın yapmakta olan resmî internet sitesidir ve bu siteden de www.jinseipower.com sitesine yönlendirme yapılmaktadır. Her iki siteye erişim tarihi 9 Temmuz 2011’dir ve her iki sitede de Alka Bilişim’in açık adı ve adresi yayımlanmaktadır. Zaten “.com.tr” uzantılar yalnızca isim hakkını alan resmî kuruluşlara verilmektedir. Alınan ekran görüntüleri ortadadır ve firma yetkilileri buna zaten itiraz etmemişlerdir.

Resmî satış sitesinde açıkça ve dikkat çekici biçimde “Eklem ağrılarını %90 azaltır” gibi ifadeler vardır ve bunlar tamamen dayanaksızdır. Böyle bir iddiayı kanıtlamak firmanın görevidir, aksini kanıtlamak benim vazifem değildir, eğer kanıtları olsaydı satış sitesindeki telefonu aradığımda soru sorduğum yetkili cevap verebilirdi.

Firmanın tabii olarak “şarlatanlık” lafzından şikâyetçi olduğunu öğreniyorum. Yazıda da tanımını yaptığım bu kelime Türk Dil Kurumu’nda şu şekilde tarif edilmektedir: 1. “Kendi bilgi ve niteliklerini veya mallarını överek karşısındakini kandıran, dolandıran kimse”. 2. “Bilir geçinen kimse.” Görüldüğü gibi, ilgili firma açıkça mallarını desteksiz fakat bilimsel süsü verilmiş ifadelerle övmekte ve insanları kandırmaktadır. Bana göre bu açıktır zira migren ve eklem ağrıları gibi pek çok rahatsızlığa ve hatta kandaki oksijen miktarının artması gibi onlarca farklı iddiaya sitelerinde açıkça yer vermekte ve insanları kandırmaktadırlar.

Ürünün satış ve pazarlamasında söylenen gerçek dışı (yalan) ifadeler gerek firmanın resmî satış sitesinde gerekse de Star TV’de yayınlanan Çarkıfelek programındaki reklamda görülmektedir. Bu reklamda, Alka Bilişim’in adı ve irtibat bilgileri açık olarak yazmaktadır ve yetkili kişi de bizim aldatıcılığını ispatladığımız testi yapmaktadır. Bu gayet açıktır ve televizyonlarca da belgelenmiştir. Herhangi bir dava durumunda bunu hakimlere ispat etmeye hazırım.

Bu şekilde satılan her türlü satış bana göre vurgundur. Firma yetkilileri bu kelimeden de rahatsız olmuşlar ama bakın bakalım ben haksız mıyım, TDK Sözlük “vurgun” kelimesinin ilk anlamı olarak ne yazmış: “1. Kolayca ve haksız ele geçen kazanç.” Anlayacağınız, kaç lira kazanıldığı önemli olmaksızın, aldatıcı testlerle insanların aldatılması vasıtasıyla ele geçen her kazanç haksızdır ve hakiki çabadan yoksun olduğu için de “kolayca” ele geçmiştir. Dolayısıyla bugüne kadar ki kazançlar bir vurgundur.

Söylenen yalanlar pervasızcadır. Görünen köy, kılavuz istemez.

Yine firma yetkilileri “(…) şarlatanların kafalarının çok az çalıştığı (…)” ifademden de rahatsızlık duymuşlar, tabiidir; burada ben zekâ testi yapmıyorum, iğneliyorum. Firmayla ilişkisi açık olan resmî satış sayfasında o derece “sözde fayda” sıralanmıştır ki, bir ürüne dayanaksız yere bu kadar mucize kabiliyeti atfetmek hiç de akıllıca değildir.

9, 10 ya da 11 Temmuz 2011’de aradığım telefon numarası 0212 444 16 82’dir ve karşıma çıkan kişiyle görüşme yaptım. Çok merak ediliyorsa ve kayıt tutuluyorsa kayıtlara baksınlar. Firma çalışanının ismini de sormadım, sormak da aklıma gelmedi ama telefonlarına alakasız kişiler bakıyorsa bu onların sorunudur. Resmen duyurulan telefona bakan ve uzun uzun ürünü öven biri varsa demek ki kişi firma yetkilisidir ve konunun muhatabıdır; şahsı adına resmen olmasan da yaptığı iş itibarıyla firmasını temsil eden bir yetkilidir zira ona bu yetki verilmiş ki telefonlara çıkıyor.

Yazımda bahsi geçen Atom Enerjisi Kurumu, Cumhuriyet Üniversitesi akademisyenleri ve Dr. Harun Kaya ile ilgili ifadelerin arkasındayım. Buyursunlar dava açsınlar ve anlasınlar ki bu ülkede işler sandıklarından daha ciddidir. Bu belgeler http://izmirjinsei.com/belgelerimiz.html sitesinde yayınlanmaktadır ve 10 Temmuz 2011'de bu sayfaya erişilmiştir.

Kolyenin kıymetinin bilirkişilerce tespit edilecek kıymetinin 3 liradan fazla olmayacağına kaniyim, hâlihazırda kolayca elde edeceğimiz ve önceden firma tarafından satılmış bir ürünle ilgili bilirkişi raporu düzenletebiliriz dava açılırsa. Biz çok hurda gördük çünkü, hurdanın kıymetini de biliriz az çok. Buna ek olarak, toptan altın kaplamanın fiyatı da yine Kapalıçarşı esnafınca belirlenebilir. Verdiğimiz değerlerle üç aşağı beş yukarı aynı sonuçlara ulaşılacaktır. Ancak, konu bu kadar uzayamaz zira ürünün pazarlamasındaki gerçek dışı ve aldatıcı ifadeler kesindir.

“Utanç Listesi” başlığıyla sunduğum bölümün de arkasındayım. Televizyonların ve gazetelerin bu tip ürünleri bütün akıl dışılıklarına rağmen yasaların kılıfına uydurarak tanıtması bu ülkeye zarar vermektedir. Hükûmetimizin erkanı bu konuya kayıtsız kalmamalı ve gereken yasal düzenlemeleri yapmalıdır.

Firmanın ihtarına delil teşkil tüm maddelere yukarıdan cevap vermiş bulunuyorum.

Yazdığım Tek Kelimeyi Değiştirmeden Yazımın Arkasındayım

Bugüne kadar yazdıklarımın arkasında olduğum ve aklen ve vicdanen inanmadıkça hiçbir yazımı geri çekmeyip ifadelerimde tekzip veya tashihe gitmediğim gibi, bu yazımda da hiçbir değişiklik yapmayacağım. Açılacak olan davalara hazırım ve firma yetkililerine isim ve adresim gönderilmiş bulunuyor.

Gerekirse Zinde Türkiye dergisini de bırakır ve burada yazmam ama davayla korkutulacak adam değilim, mahkemelerimize güveniyorum ve adalete imanım tamdır; bu dünyada olmazsa da öteki dünyada.

10 Ekim 2011 Tarihli Ekleme

Değerli okurlar, Jinsei şarlatanları bu sayfaya onlarca sahte yorum bırakarak hâlâ kafaları bulandırmaya ve beş para etmez kolyelerini aklamaya, insanları kandırmaya çalışıyorlar. Saydam, şeffaf ve sansürsüz bir site olduğumuz için, Jinsei satıcılarından geldiği belli olan yorumları da yayımlıyorum. Gerçi daha dün, 4 farklı isimle yapılan yorumların aynı IP (yani bilgisayardan) yapıldığını tespit ettim, yine bir başka bilgisayardan da 3 ayrı isimle yorum yapıldığını, bu bilgisayarları engelledim fakat onun dışında bir engellemeye henüz gitmedim. Aşağıdaki yorumları bu bilgiler ışığında okumanızı öneririm fakat sizlere bir okurumuzun yorumunu noktasına virgülüne dokunmadan sunmak istiyor, saygılar sunuyorum:

Sayın editör, aslında burada siz hatalısınız çünkü açık açık belli ki jinsei satıcıları çok güzel bir pazarlama tekniği kullanarak ürünün işe yaramadığını kanıtlayan, söyleyen her yere damlayıp çemkiriyorlar saçma sapan laflar yaparak bu durumda sizin cvp bile vermeyerek yorumlarını silmeniz gerekir.. gerçekten okurken güldüm yorumları resmen ben jinsei satıcısıyım diye bağırıyorlar, yazık bu yaptığınız insanların umuduyla oynamak boş vaatler vermek... nano teknolojiymiş çeliği gümüş kaplayınca nano teknoloji oluyor dimi.. utanmasalar nasa bununla mars a robot gönderiyor diyecekler....

Yazan: Hayri Özmeriç

A) Spor Yapmayı Sağlayacak İtici Güçler

1. Her şeyden önce spor yapmanın faydalarına kendimizi şartlandırmalı ve bu inancı şuur altına yerleştirmiş olmalıyız. Böyle bir inancın devamında da spor yapmamak için herhangi bir bahane yaratmamak üzere kesin karar vermeliyiz. Diğer bir ifade ile; doktorun tavsiyesi veya bir dostun önerisi veya bir makalenin tesiri ile meydana gelen basit bir arzu değil, bizzat kendimizin kesin inancına dayalı olarak karar vermiş olmalıyız. Böyle ciddi bir karar vermedikçe devamlı spor yapmak pek mümkün değildir.

2. Ciddi spor yapma kararının hemen ardından spor yapmak için kendimize en uygun haftanın üç veya dört gününü ve saatini, KESİN SPOR TAKVİMİ olarak tespit etmeliyiz. Yaşantımızda bu takvimi uygulamak “olmazsa olmaz niteliğinde” olmalıdır. Bunun en önemli etkisi, spor takvimi günü ve saatinde, spor yapmak için ikinci bir kararımız gerekmeyecektir. Boş verme veya es geçme bahis konusu olmayacaktır, çünkü o saatte spor yapma, gündemimizde çok öncelerden yerini almış olacaktır.

3. Bütçemiz ölçülerine göre ciddi boyutta spor için malzeme yatırımı yapılmalıdır. Bu yatırım; kaliteli bir spor ayakkabı veya eşofmandan başlayarak kapasiteli koşu bandı veya fitness center’e üyeliğe kadar kısaca 300-500 liradan 5000 liraya kadar bir çerçeveye yayılır. Bu masraflar bizi “para verdim boşa gitmesin” psikolojisi tesiri ile devamlı spor yapmaya teşvik eder.

4. Psikolojimizin en isteksiz olduğu günde dahi spor takımlarımızı giyip sanki sadece kapı önüne çıkacakmış gibi kendimizi dışarıya atmalıyız. Bu kadar hazırlık yaptıktan sonra nasıl olsa kapı önünden geriye dönülmez, açık havanın getirdiği istek ve canlılık ile yürüyüş veya koşu programı uygulanacaktır.

5. Kendi dengimizdeki bir arkadaş ile yürüyüş veya koşu için randevulaşmak önemli bir itici güç olacaktır. Bu husus; hem verdiğiniz buluşma sözünü tutma sebebi ile sizi motive edecek hem de spor sırasında iki laf ettiğinizde oluşan monotonluk dağılacak ve spor daha keyifli olacaktır.

Sağlık İçin Spor Ölçüleri

Sağlık için spor konusunda yapılan tartışmalarda, en uygun olanın yürüyüş veya koşu olduğu konusunda genelde bütün tıp otoriteleri hemfikirdir. (Bu konuyla ilgili olarak, yazarımız Doktor Murat Kınıkoğlu’nun şu yazısını okumanızı tavsiye ederiz: Düzenli Koşmanın Yararları) Bizim de inancımız bu yönde olduğu için aşağıdaki hususları kısaca bilginize sunarız.

1. Haftada asgari 3 veya 4 gün ve her seferinde hafif koşu (jogging) 30 dakika, yürüyüş 45 dakika olmalıdır.

2. Egzersiz yoğunluğu:
Koşu için nabız yoğunluğu %75-80,
Yürüyüş için %65-70
seviyelerinde olmalıdır. (Nabız yoğunluğu hesabı = 225 eksi (-) yaşınız çarpı (x) yoğunluk yüzdesi) 50 Yaş için %65 nabız hesabı: Örnek 225 – 50 = 175 X 65% = Nabız 114

3. Nabız ölçme zaman alır, onun yerine yürüyüş için dakikada 135-140 adım ölçüsü kullanılabilir. Koşuda ise nefes alıp vermede hafif zorluk çekilen bir tempo önerilebilir.

4. Yürüyüş için diğer pratik basit ölçü ise: sizi uzaktan gören bir dostunuz sizin için “ ….. Bey/Hanım bugün canlı spor yürüyüşü yapıyor.” diyebilmelidir.

5. Koşu veya daha yoğun spor için doktor muayenesi de ihmal edilmemelidir.

Yazan: Hayri Özmeriç

Spor Yapmaya Ciddi Karar Vermek

Sağlık için gereği gibi spor yapmak çok önemli ve uzun soluklu bir uğraştır. İnançla karar verildiğinin kanıtı ve uygulanacağının teminatı için hangi günler ve hangi saatte yapılacağı günlük çalışma ajandasına kesin hatlarla yazılmalıdır.

Takvimde spor gün ve saati görüldüğünde, spor yapıp yapmama hususu ikinci bir karara bırakılmamalı, ajandadaki gün ve saat aynen uygulanmalıdır. İkinci bir karara bırakmak mazerete, bahaneye zemin hazırlamaktır.

Beynin Tutku Merkezinde İz Bırakmak

Sağlık için spora ilk başlayanlarla, spor henüz bir tutku hâline gelmemiş olanlar için en önemli husus; sporu bir alışkanlık, bir tutku hâline getirmektir. Bunun için beynin tutku merkezini başlangıç döneminde devamlı dürtmek, tutku, tiryakilik merkezini devamlı çalıştırmaktır.

Bunun için en önemli tedbir; ajandada yazılı gün ve saatte vaktiniz çok kısıtlı da olsa, üç-beş dakika için de olsa spor yapmaktır. Beyinde tutku oluşması zaman alır ama sonunda siz rahat edersiniz, beyniniz sizi spora teşvik eder.

Bütçeye Göre Ciddi Yatırım

İlk nazarda üzerinde durulmasa dahi spor malzemelerine yapılacak her yatırım kişiyi spora teşvik edecektir. Bunun en başında güvenilir bir spor merkezine üye olmak gelir. Ödenen aidatın hakkını verme duygusu spor merkezine devam etmek için iyi bir teşvik unsurudur. Fazla eskimeden yenilenecek spor ayakkabı, eşofman vs malzeme spor isteğini canlı tutacaktır. Önemli olan alınan malzemelerin her zaman göz önünde bulundurulmasıdır. Unutmayın ki; küçük küçük önlemler büyük neticeler doğurabilir.

Alternatif Egzersizler Uygulamak

Psikolojik hayatımızda bir gerçek ki; insanoğlu aynı şeyi devamlı uygulamaktan yorulur ve bıkkınlık getirerek yapmakta olduğundan vazgeçer. Bu duyguyu, bu psikolojik yorgunluğu önlemek için zaman zaman değişik egzersiz dallarına geçilmelidir. Yaşadığınız yerin sahil boylarındaki parklar ve çevresindeki dağlarda yapılacak spor çeşitlilikleri bu ihtiyaca yeterince cevap verecek boyutlardaysa bunu mutlaka değerlendirin. Çeşitliliği belli bir program çerçevesinde uygulamak; spora devamı sağlamak, sakatlıklardan korunmak bakımından çok önemli ve yararlıdır.

Hedef Belirlemek ve Yarışmalara Katılmak

Spora devamı sağlayacak en önemli faktörlerden birisi de ileriye dönük hedef tespitidir. Tespit edilen hedef çalışmalara bir anlam kazandırır ve kişiyi yaptığı çalışmaya bağlar. Ancak, çok önemli olan, tespit edilen hedef başarılabilecek boyutlarda olmalıdır. Başarılması uzak ihtimal olan hedef, başarısızlığı getireceğinden çok olumsuz etki yapar, hedef seçerken başarı ihtimali iyi değerlendirilmeli.

İkinci Meslek Olarak Kabul Etmek

Özellikle emekli dostlar için en önemli teşvik unsurlarından biri sağlıklı yaşam sporunu ikinci bir meslek olarak kabul etmektir. Tıpkı bütün çalışma hayatı boyunca belli bir zamanlama düzeninde çalışıldığı gibi emeklilik dönemi için spor ikinci bir meslek kabul edilmeli ve bu inanç ve kararla uygulanmalıdır. Bir anlamda iş hayatının zaman disiplini spor hayatına taşınmalıdır.

Arkadaş İle Spor İçin Sözleşmek

Spor programınızı bir arkadaşınız ile birlikte yürütmek programı uygulamakta önemli bir itici güç olacaktır. Arkadaşınızla spor yapmak üzere kararlaştırdığınız saatte, o anda isteksiz olsanız dahi verdiğiniz sözü tutmak için spor mahalline gider ve spor programımızı uygulamış olursunuz.

Yazan: Egzersiz ve Beslenme Uzmanı Serkan Yimsel

1. Multipl Skleroz (Multiple Sclerosis) Nedir

(Not: Tanım bölümündeki bu yazı, Fiziksel Engellilerde Egzersiz başlıklı yazımdan alıntıdır.)

Tıptaki ismi “Multiple (birden fazla yerde oluşan) Sclerosis (sertleşme) “ ya da kısaca MS olan ve Türkçede Multipl Skleroz olarak bilinen bu durum, bir merkezî sinir sistemi hastalığıdır. Miyelin adı verilen ve sinir iplikçiklerini çevreleyen bir yalıtım maddesi eksiktir. Bilinmeyen bir sebepten ötürü birey, kendi vücudundaki bir maddeye hassas durumda kalmıştır (otoimmün). Genellikle bir tedavisi yoktur ve bazı durumlarda şiddetli acı duyulabilir. MS’in etki alanı genellikle 25 ila 45 yaş arasındaki bayanlardır. Şiddetine bağlı olmakla birlikte birçok MS engelli, uzun ve üretici bir hayat sürdürebilmektedir.

Yine de bu hastalık, vücudun herhangi bir bölümüne her an etki edebilir. Bazı bireyler görme işlevlerini yitirebilir, bazıları kısmi ya da bütün felç geçirebilir, bazıları ise çok hafif olarak taşıyıp farkına bile varılmadan hayatlarının sonuna kadar normal olarak yaşayabilirler. Bu faktörler göz önünde bulundurularak şöyle düşünülebilir ki; her ne kadar modern tıp henüz bu hastalığın bir çaresinin olmadığını açıklamış olsa da yazımdaki belli başlı yaşam tarzı ve egzersiz ile ilgili tavsiyeler uygulandığında MS etkilerinin daha az hissedilmesi ve yaşam kalitesinin arttırılması mümkün olabilir.

2. Multipl Sklerozla İlgili Dikkat Çekici Noktalar

MS’un jeolojik ve ekonomik etki alanını iki kelimeyle özetlemek gerekirse kısaca “soğuk” ve “zengin” diye geçebiliriz. Soğuk; çünkü MS genellikle ekvatordan kuzeye gittikçe artan bir hastalıktır. Mesela Kanada’da ABD’ye göre iki kat daha fazla vaka görülüyor. Zengin; çünkü refah düzeyi arttıkça yine oran da artıyor. Refah düzeyinin az olduğu toplumlarda düşük hijyen şartlarının bağışıklığı kuvvetlendirdiği ve MS ya da benzeri otoimmün rahatsızlıklarına karşı koruyucu bir tesir yarattığı, özellikle bütüncül tıp pratisyenlerinin kabul ettiği bir açıklama olmaktadır. Bu durumda eldeki bütün holdingleri satıp güneye, ekvatora yakın bir yere göç etmek ve basit küçük bir çiftlikte kendine yetecek kadar üreterek geçinmek gerçekten iyi bir çözüm gibi görünüyor (!). Ancak bunu şu an için yapamayacak olanlar yazımı okumaya devam edebilirler.

3. Mültipl Skleroz Hastaları İçin Yaşam Tarzı Önerileri

3.1. Beslenme

Bu kısımda anlatacaklarımız sadece MS hastaları için değil, genel kesimin de faydalanabileceği bilgiler içeriyor. Özellikle son 100 yıl içerisinde besin kaynaklarımızda meydana gelen değişmeler nedeniyle birçoğumuz bunun faturasını kronik hastalıklar ya da enerji azalmaları şeklinde ödemekteyiz. Vücudumuza giren her bir molekülün, bir şekilde hücrelerimizin bir parçası olduğu gerçeği, ya da kısaca “ne yersek oyuz” sözü aklımızda hep bulundurulması gereken bir gerçek.

• Şeker ve unlu mamullerin azaltılması şart! Hayvansal kaynaklı olmayan bir gıda yiyeceksek bunun doğadaki hâline en yakın olması çok önemli. Şeker ihtiyacı eskiden sadece şeker kamışı özütü olarak ya da meyvelerden ve bal, pekmez gibi gıdalardan karşılanıyordu. Şimdilerde ise sürüyle işlenmiş türevi çıktı. Özellikle yüksek früktozlu mısır şurubu bunlar arasında en zararlısı. Unlu mamullere gelince; eski usul tam ekmekler ya da mayalı ekmekler haricinde (ki bunlar da sadece sabahları ve bir iki dilimi geçmeyecek kadar) diyette olabildiğince azaltılmalı. Prof. Dr. Ahmet Aydın’ın Taş Devri Diyeti kitabını bu konuda önemli bir referans olarak gösteriyorum.

• Pastorize, homojenize ve ultra pastörize sütler ve bunların mandıra ürünleri diyetten çıkartılmalı. Olabildiğince sağlıklı hayvanlardan elde edilen ve temizliğinden emin olunan köy sütçülerinden alınacak olan çiğ sütler, temizliğinden emin olunmuyor ise taze günlük şişe sütler ya da bunlardan evde kendinizin yapacağı yoğurtlar, ayranlar, kefirler, peynirler ve tereyağları tercih edilmeli. Bu konuda www.beslenmebulteni.com sitesinde yine Doktor Aydın’ın süt konusunda hazırladığı detaylı yazılar ve slayt örneklerini tavsiye ederim. Zinde Türkiye dergisinden de bu yazıyı okuyabilirsiniz: Kutu Sütü Savaşları

• Vitamin D seviyenizi ölçtürüp, bunun 70-90 ng/ml arasında olup olmadığını öğrenmeniz çok önemli. Düşük D vitamini bulunanlar için Doktor Joseph Mercola günlük ortalama 5000 ünite D3 vitamini takviyesi öneriyor. Bkz: www.mercola.com Bu D vitaminlerinin, ister takviye ister gıda yoluyla olsun, işlevini daha iyi yapabilmeleri için güneş ışığından faydalanmak da çok önemli. (Dinî nedenlerle kapalı olan bayanlar dikkat!) Özellikle yaz aylarında güneşin dik açıyla ışınlarını yaydığı saatlerde 15 dk ila 30 dakika arası kadar süreyle tenimizin olabildiğince geniş bir yüzey alanının güneşi görmesi gerekiyor. (Bakınız: D Vitamini Ömrü Uzatıyor)

• Çiğ meyve ve sebzeler beslenmemizin önemli bir bölümünü oluşturmalı. Günde en az 2-3 porsiyon çiğ sebze ve 1-2 porsiyon da çiğ meyve yemek gerekiyor. Bunların düşük glisemik indeksli olması ve mevsimlik olması büyük fayda sağlıyor. Toksisite konusunda da anlatacağım gibi organik olmaları da bir artı faktör. (Bakınız: Glisemik İndeks ve Glisemik Yük)

• Deniz balığı ve bunun yağının takviyesi de gerekli. Eğer balık yemek her zaman mümkün olmuyor ise olabildiğince az kirlenmiş denizlerden gelen balık yağları tavsiye ediliyor (örneğin Norveç balık yağları).

• Birkaç günlük sadece sıvı alma suretiyle yapılan oruçlar ya da detokslar da düşünülmeli. Oruç tutan ya da detoks yapan birçok MS hastasının hastalık semptomları yavaşlamış ve geriye gitmiştir. Benim tavsiyem “Master Cleanse” ya da “limon detoksu” denilen bir sağlık orucudur. Günde en az 2 litre suya (yüksek kalite bir içme suyu olmalı); 3-4 adet organik limonun suyu, 5-6 yemek kaşığı köy pekmezi ya da halis bal, bir tatlı kaşığı toz Arnavut biberi ve bir fiske kadar öğütülmüş kaya tuzu ekliyor ve bunu gün boyunca acıktıkça içiyorsunuz. Önce birkaç günle başlayıp alıştıkça bu detoksu bir haftaya çıkartmak mümkün. Daha fazla bilgi için Stanley Burroughs’un “The Master Cleanser” kitabını okumanızı tavsiye ederim. Bu tür bir detoks uygulamadan önce muhakkak doktorunuza danışmanızı da önemle hatırlatırım.

• İçindeki polifenol maddesinin MS hastalığına karşı savaşma özellikleri nedeniyle zerdeçal baharatının yemeklerde kullanılması fayda sağlayabilir. Özellikle doğu mutfaklarında çok sık kullanılan bir baharat türüdür Zerdeçal.

3.2. Toksisite

• Vücutta toksinleri arttıran ve MS oluşumuna zemin hazırlayan en büyük etmenlerden birisi medikal ilaçlar. Doktor Mercola MS hastalarına önerilen iki önemli ilaç grubu; Prednisone ve İnterferona ilaçlarıyla ilgili hiç de olumlu düşünmüyor. Bunların vücutta toksinleri arttırdığını belirtiyor ve yerine doğal çözümlere gidilmesi konusunda hastaları uyarıyor.

• Bir diğer toksin kaynağı da yiyeceklerimizde bulunan tarım ilaçları kalıntıları. Bu konuda “Neden Organik” başlıklı yazımı okumanızı tavsiye ederim (bu yazı dizisi Zinde Türkiye dergisinde gözden geçirilmiş olarak yakın zamanda yayınlanacaktır). Organik ve ekolojik gıdalarda tarımsal kalıntılar ya da genetiği değiştirilmiş organizmalar bulunma olasılığı çok daha düşük. Üstelik bu gıdaların üretilme şekli doğanın yüzyıllardan beri kendiliğinden yaptığı üretim biçimine çok daha yakın. Bu nedenle ekolojik pazarlardan alışveriş yapmak suretiyle vücuda giren toksinlerin azaltılması mümkün.

• Natürel tıp doktorları, toksitlik konusunda cıvalı alaşımlarla yapılan diş dolguları ile ilgili olarak da hastaları uyarıyor. Eğer kişide cıva metali kullanılarak yapılan bir diş dolgusu var ise bunun daha sağlıklı alternatifleriyle değiştirilmesi gerektiğini öneriyorlar.

3.3. Psikolojik Faktörler

MS ve diğer otoimmün rahatsızlıklarında natürel tıp doktorlarının sıklıkla karsılaştıkları bir diğer durum da çocukluğa bağlı duygusal travma. Doktor Mercola birçok MS hastasının özellikle 7 yaşından evvel bir çeşit ciddi duygusal şok geçirdiğini anlatıyor yazılarında. Bu sorunun eğer birkaç yıl sonra gerçekleşmiş olsaydı etkilerinin daha az olacağını, ancak bu yaşlardaki çocuğun henüz bilinci tam olarak gelişmediği için hasarın çok daha fazla olduğunu sözlerine ekliyor. Bu psikolojik hasar, aradan onlarca yol geçtikten sonra da bir şekilde fizyolojik hasarlara zemin hazırlamış oluyor.

Neyse ki bu alanda da hastaların yardım alabilecekleri birçok tedavi örneği mevcut. Geleneksel psikiyatrik tedavilerde en çok kullanılan yaklaşım ne yazık ki yine ilaçlar. Ben bunun yerine aşağıdaki listeyi öneririm:

• Meditasyon
• Dua
• NLP
• Kişisel gelişim seminerleri ve yayınları
• Hipnoz tedavileri
• Tai-Chi ve Chi-gong gibi yavaş uzak doğu sporları

3.4. Egzersiz

(Not: Egzersiz bölümündeki bu yazı, Fiziksel Engellilerde Egzersiz başlıklı yazımdan alınmış ve bazı eklemeler yapılmıştır.)

Bütün vücudun kuvvet ve kondisyonunu arttıracak bir egzersiz programı, MS ve diğer fiziksel engelliler için belki de genel popülasyondan çok daha büyük önem taşımaktadır. Çünkü fiziksel bir engeli bulunmayan insanlar, alışveriş yapmak, duş almak, tuvalete oturup kalkmak ya da sosyal etkinliklere katılmak (sinemaya ya da bir misafirliğe gitmek vs.) gibi aktiviteler için ayrıca bir kuvvet geliştirmeye ihtiyaçlar duymazlar. Hâlbuki fiziksel engelliler, fitness programlarının verdiği faydalı etkilerle bu aktiviteleri başkalarına bağlı kalmadan yapabilecek kuvvete gelebilirler. Bu da onların kendilerine güvenlerini arttıracak ve topluma daha üretici olarak katılmalarını sağlayacaktır.

• Egzersizlere başlamadan önce muhakkak doktorunuzdan bir fikir alın. Sizi zaten egzersize teşvik edecektir ancak kendisine danışarak en çok nereleri kuvvetlendirmeniz gerektiği ve hangi tip egzersizlerden uzak durmanız gerektiğini öğrenebilirsiniz.
• Mümkünse hastalık ya da genel rehabilitasyon konusunda bilgili uzman bir antrenörden destek alın.
• Egzersiz yaptığınız yerde güvenliğiniz için sık sık tutunabileceğiniz yerlerin olması ve takılıp düşebileceğiniz engellerin bulunmuyor olmasına dikkat edin.
• Özellikle tekerli sandalyede iseniz aşırı üst vücut çalıştırmaktan kaçının. Kollarınız zaten sürekli sandalyede çalışıyor. Oynatabildiğiniz bütün omurga ve bacak kaslarınızı çalıştırmaya gayret edin. Eğilip doğrulmalar, bedeni sağa sola çevirmeler, diz çekmeler vb.
• Gelişiminizi not edin. Özellikle MS gibi ilerleme gösterebilen rahatsızlıklarda bu çok önemlidir.
• Asimetrik farklılıklara dikkat edin. Bir taraf diğerine göre daha zayıf ise her iki tarafı da ayrı ayrı ve dayanabilecekleri ağırlıklarla çalıştırın.
• Spastik (kasılı kalmış) kaslar göz önünde bulundurularak muhakkak esnetme egzersizleri de programa eklenmelidir. Benim tavsiyem esnetme egzersizlerini direnç programı başında eklem oynaklığı ve ısınma için dinamik, program sonunda ise kas boyunu normale getirmek ve soğuma için statik olmak üzere iki şekilde yapmanızdır.
• Genellikle fiziksel engellilerde deri üstündeki basınçları hissetmek daha güçtür. O nedenle pozisyonların sürekli değiştiği, az setli ve bol varyasyonlu egzersizler tercih edilebilir.
• Egzersizlerde eğlence ve motivasyon ön olanda olmalıdır. En çok sevdiğiniz türden egzersizleri tercih ediniz.
• Direnç egzersizleri yaparken en doğal yöntem kendi vücut ağırlığınızdır. Başlangıçta belki sadece bir kol ya da bacağı sandalyeden kaldırıp 5-10 saniye bekletmek yeterli olacaktır. Zamanla duvar statik dirençlerine, lastik bantlara, egzersiz toplarına ve küçük ağırlıklara geçilebilir.
• Kavrama kuvvetiniz çok az ise bir ağırlık eldiveni kullanmanız yardımcı olabilir.
• Özellikle felç ya da omurilik sorunlarınız bulunuyor ise sık sık tansiyonunuzu ölçün.
• Geleneksel yoga ve doğru yapılan pilates gibi postürü önemle ele alan disiplinlerden öğrenilecek postür düzeltici egzersizler ve nefes çalışmalarının da faydası olacaktır.
• Özellikle tekerlekli sandalyede uzun süre oturan hastalar için omuz dışa rotasyon egzersizleri ve çekme egzersizleri dengeleyici özellik taşır.
• Egzersiz yaptığınız yerde fiziksel hareket rahatlığınıza bağlı olarak en azından bir arkadaş ya da gözlemcinin bulunması gerekebilir.
• Eğer tekerlekli sandalyede çalışıyorsanız tekerleklerinizi kilitlemeyi ya da ağırlık kullanarak sabitlemeyi unutmayın.
• Ev için tasarlanmış küçük trambolinlerde yapılan dikkatli denge ve zamanla ufak sıçrama egzersizleri hem genel denge hem kuvvet hem de lenfatik sistem için çok sağlıklıdır.