Aerobik Egzersiz Nedir, Nasıl Yapılır?

Aerobik Nedir?

Kıymetli spor adamı Hayri Özmeriç’in detaylı aerobik egzersiz tanımına geçmeden önce, ülkemizde yayınlanan muteber sözlüklerde aerobik tanımının nasıl yapıldığını görmenizi ve konuya bir ön hazırlık yapabilmenizi istedim.

Aşağıda, üç önemli sözlüğümüzün bu kelime için yaptığı tanımları bulacaksınız (Aşağıdaki tanımlar 22 Haziran 2011 tarihinde alınmıştır. İlerleyen yıllarda bu tanımlar değişikliğe uğrayabilir.):

Ötüken Türkçe Sözlük’te “Aerobik”

[İngilizce. aerobics] isim
1. spor. Solunumu hızlandırarak dokulara daha çok oksijen gitmesini sağlamak amacıyla müzik eşliğinde hızlı bir ritimle yapılan jimnastik.

Türk Dil Kurumu Sözlükleri’nde “Aerobik” ve “Aerobik Solunum”

aerobik, -ği İngilizce. aerobic
a. spor. Sağlıklı bir vücuda sahip olmak için tempolu müzik eşliğinde yapılan bir tür jimnastik.
Güncel Türkçe Sözlük

aerobik İngilizce. aerobic
Oksijen varlığında meydana gelen veya oksijen gerektiren.
BSTS / Veteriner Hekimliği Terimleri Sözlüğü

aerobik
bakınız: aerob
aerob İngilizce. aerobe
(Yunanca. aer: hava; bios: hayat) Oksijen varlığında yaşayabilen herhangi bir organizma. Bütün yüksek yapılı hayvan ve bitkiler mecburî aerob, birçok bakteri ve bazı mantarlar anaerob veya fakültatif anaerob canlılardır. Aerobik.
Biyoloji Terimleri Sözlüğü 1998

aerobik solunum İngilizce. aerobic respiration
a. biyoloji. Hücrede yalnız moleküler oksijenin kullanıldığı bir solunum şekli.
Güncel Türkçe Sözlük

aerobik solunum
bakınız: oksijenli solunum
oksijenli solunum İngilizce. aerobic respiration
(Yunanca. aer: hava; bios: hayat) Havadan oksijen alınarak karbohidratların parçalanması yoluyla karbondioksit, su ve enerjinin çıkması. Aerobik solunum.
BSTS / Biyoloji Terimleri Sözlüğü 1998

Dil Derneği Türkçe Sözlük’te “Aerobik”

aerobik a. Yunanca > İngilizce
Müzik eşliğinde yapılan jimnastik.

Buradan da anlaşılıdığı gibi Tükçedeki bu kavram karmaşasının sebebi hakkındaki tespitim şudur: Dilimize İngilizceden geçmiş olan aerobik kelimesi hem “aerobic” hem de “aerobics” için kullanılmaktadır. Hâlbuki aerobic ve aerobics kelimelerinin İngilizcedeki anlamları benzer olmakla birlikte farklıdır. Aerobic daha çok bilimsel bir terimken, aerobics ise bir spor terimidir. Aerobics kelimesiyle kastedilen, aerobik egzersizlerdir. Bu konuyu Türk Dil Kurumu’na bildireceğim. Bu eksikliğin farkına varılmalı ve kavram karmaşasına sebep olan bu sorun, gerekirse yeni bir kelime bulunarak ortadan kaldırılmalıdır.

Bunlara ek olarak ilave etmek isterim ki, Hayri Özmeriç’in aşağıdaki yazısında köşeli ayraçlarla gösterilen kısımlar, Sayın Özmeriç’in özgün ifadelerini değiştirmemek fakat gençlerin de daha iyi anlamasını sağlamak üzere yapılmış ek açıklamalar olup tarafımca eklenmiştir. Aşağıdaki tanım, spor kitaplarındaki sayfalar dolusu tanımın mükemmel bir özeti olmuş, herkesin aerobik egzersizleri anlayabilmesini sağlamıştır. Yılların birikimiyle yazmak böyle bir şey olsa gerek. Hayri Özmeriç’e sonsuz teşekkürler.

[Zinde Türkiye Editör Notu]

Yukarıdaki hususla ilgili olarak Hayri Özmeriç’in notu: İlk bakışta “aerobics” kelimesi, “aerobic” kelimesinin çoğul hâli gibi görünür ise de bu kelimelerin anlam kapsamı farklıdır. “Aerobic” canlıların hava ile yaşama, havada yaşama olgusunu (bu durumun aksi ise; balıkların su içinde yaşamasında olgusu gibi), “aerobics” ise hava içinde yaşamanın temel ilkesi olan vücudun nefes alıp verme, oksijen tüketme kapasitesini güçlendirmek için geliştirilmiş sistemleri kapsamaktadır. Nitekim; antrenmanlarda normal hava/nefes alınarak yapılan çalışmalar “aerobik” olarak adlandırılırkan, yeterli miktarda hava/nefes almadan yapılan çalışmalar (sprint koşu vesaire), hava noksanlığını ifade eder anlamda “anaerobic” olarak vasıflandırılır.

7 Temmuz 2011: Türk Dil Kurumu’nun Cevabı

Katkı arzusuyla yaptığımız başvuru ve bilgilendirme e-postası dikkate alınarak TDK Başkanı Sayın Şükrü Halûk Akalın imzalı bir yanıt verilmiştir:

T. C.
BAŞBAKANLIK
ATATÜRK KÜLTÜR, DİL VE TARİH YÜKSEK KURUMU
Türk Dil Kurumu Başkanlığı

Konu : “Aerobic ve aerobics” sözleri

İlgi: 23 Haziran 2011 günlü yazınız.

Yazınızda geçen sözlerin anlam incelikleri ve dilimizdeki kullanımları ilgili kurullarımızca araştırılacaktır.
Bilgilerinizi rica ederim.

Prof. Dr. Şükrü Halûk AKALIN
Türk Dil Kurumu Başkanı

Yazıdaki sayı numarası ve hitap gibi bölümleri çıkarttık. Önemli olan TDK’nın bu katkı teşebbüsüne kayıtsız kalmadığını siz okurlarımızla paylaşmaktır.

Aerobik Egzersiz Nedir?

Aerobics deyimi uluslararası literatüre, sağlık için sporun babası diyebileceğimiz, halk sağlığı üzerinde yüksek lisans yapmış Tıp Doktoru Kenneth H. Cooper’ın AEROBICS (1968) ve AEROBICS WAY (1977) kitapları ile takdim edilmiştir. Gerek kitapların dayandığı ciddi ve güvenilir veriler, gerekse ilgili bilimsel çevrelerde yapılan destekleyici çalışmalar sonunda aerobics deyimi, The New Encyclopaedia Britannica ansiklopedisinin 1989 tarihli 15. baskısında yer alarak bir anlamda uluslar arası kabul görür nitelikte tescil edilmiştir.

The New Encyclopaedia Britannica’nın 1989 tarihli 15. baskısında bu kelime şu şekilde tanımlanmıştır:
Aerobics, system of physical conditioning developed to increase the efficiency of the body’s intake of oxygen. Typical aerobic exercise (e.g. walking, running, swimming, dancing, and cycling) stimulate heart and lung activity long enough to produce beneficial changes in the body. To be effective, aerobics training must include a minimum of three sessions per week. During each session, the exerciser’s heart rate must be raised to his training level for at least twenty minutes…

Bu tanımın Türkçesi şudur:
Aerobik egzersiz; vücudun oksijen tüketim kapasitesini yükseltici fiziki kondisyonu güçlendirme için geliştirilmiş sistemdir. Tipik aerobik egzersiz (örneğin; yürüyüş, koşu, yüzme, dans etme, bisiklet gibi); vücutta faydalı değişiklikleri meydana getirmek üzere gerekli müddet devamınca kalp ve akciğer çalışmalarını canlandırmak, teşvik etmektir. Tesirli olabilmesi için; aerobik antrenman haftada asgari üç gün olmalıdır. Her seferinde; egsersiz yapanın kalp atışı kendi antrenman limitlerine göre asgari yirmi dakika devam etmelidir.

Türkiye’de Aerobik Kelimesi Genelde Hatalı Kullanılıyor

Toplumumuzun genelinde “aerobik” deyimi çoğu zaman hatalı anlamlarda kullanılmaktadır. Her ne kadar sağlıklı yaşam sporuna tatbikat açısından bakan bir yapıya sahip olmamla beraber, konunun önemine binaen açıklamalarımızı dünyanın sayılı ansiklopedilerinden biri olan The New Encyclopaedia Britannica’nın 1989 tarihli 15. baskısının bilimsel araştırmalar sonucundaki tespitine ve 30 seneden beri devam edegelen kişisel araştırma ve kendi deneyimlerime dayandırmış olacağım.

Aerobik Egzersizin Amacı

Aerobik egzersizin temel hedefi, vücudun oksijen tüketim kapasitesini yükseltmek için fizik kondisyonunu güçlendirmektir. Dolayısıyla aerobik egzersizde sistemin temel hedefi; oksijen tüketimini yönlendiren, yürüten kalp ve akciğerin çalışma verimliliğini arttırmaktır. Aslında kelimenin ön takısı olan “aero” kelimesine baktığımızda, aerobik’in temelinde hava, yani insanoğlu için ön planda olan oksijenin olduğu açıkça gözükmektedir.

Hangi Sporlar Aerobiktir?

Yapılan sporun aerobik olması için temel ilke; sporcunun kalp atışı kendi sağlık durumuna göre uygun olan seviyeye kadar çıkartılması, fazla değişiklik göstermeden egzersiz yoğunluğu ile orantılı olan müddet içinde durmaksızın ve kalp atışı aynı seviyede tutularak devam edilmesidir.

Bu bağlamda; ülkemizdeki alışıla gelen uygulamalarda kalp atış hızını gerekli düzeye yükseltmekten çok uzak “aerobik dansı sınıfları” olarak adlandırılan çalışmalar yerine, amacına çok daha uygun; koşu, yürüyüş, ip atlama gibi pek çok masrafsız ve uygulaması her bakımdan kolay aerobik sporların yapılabileceğini hatırlatmakta yarar vardır. Spor salonlarının ancak koşu bandı, kondisyon bisikleti, kürek vesaire gibi cihazları kullanıma sunması, step veya aerobik dansların bilgili bir eğitmen antrenörlüğünde ve gerekli yoğunlukta olması hâlinde aerobics / aerobik egzersizler spor salonlarında yapılabilir. Aksi takdirde aerobik dans sınıfı olarak adlandırılan çalışmalar; sağlıklı yaşam sporu değil psikolojik olarak spor yapıyorum demeyi sağlayan bir çalışmadır.

Bu hususu tatbikattan bir iki örnekle açıklamak gerekir ise; mesela tenis, güreş, futbol vesaire bir spor dalıdır ve fakat aerobik spor değildir. Çünkü kalp atışı belli bir müddet devamınca aynı yoğunlukta tutulmaz. Buna karşın, yürüyüş, bisiklet ve saire sporlarda, kişinin iradesine bağlı olarak kalp atışını belli bir süre devamınca belli bir seviyede tutmak mümkündür. [Bu noktaya ilk bakışta itiraz edenler olabilir, tekrar düşünürlerse güreş, tenis, futbol gibi sporlarda ani hareketlenmeler ve anaerobik çalışmalar olduğu, kalp atış seviyesinin pekâlâ dengesiz olabileceğini göreceklerdir. Bu sebeple verilen örnekler tamamen doğrudur.]

Aerobik Egzersiz Yoğunluğu ve Müddeti Ne Olmalıdır?

Aerobik egzersizin müddeti ve yoğunluğu kişinin genel durumuna bağlı olmakla beraber yekdiğeri ile [birbiriyle] ters orantılıdır. Diğer bir ifade ile; yoğunluk arttıkça müddet kısalır, yoğunluk azaldıkça müddet uzar. Basit bir örnekleme ile dakikada 135/140 adım temposundaki yürüyüş için her seferinde 45 dakika ve haftada dört sefer uygun bir egzersiz olur ise de dakikada 150/155 adımlık bir yürüyüş temposu için haftada 4 sefer ve her seferinde 35 dakikalık yürüyüş aerobik egzersiz için yeterli ölçülerdedir.

Aerobik Egzersizin Tatbikî [Uygulamalı] Ayrıntıları

Sporcunun kendi sağlık durumuna ve egzersiz yoğunluğuna göre yapılacak aerobik antrenmanının, zaman ve egzersiz yoğunluğu hususları konu dağınıklığını önlemek amacı ile ayrı bir yazı konusu yapılacaktır. Ancak hemen hatırlatmakta yarar var ki; herhangi bir egzersiz programına başlamadan evvel kişi ciddi bir sağlık kontrolünden geçmeyi ihmal etmemelidir.

Bütün Zinde Türkiye okurlarına yaşam boyu sağlık ve esenlikler dilerim.

Paylaş
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

21
Yorumlar

avatar
5000
11 Yorumlar
10 Yorum cevapları
1 Aboneler
 
En çok oy alan yorum
En aktif yorum
En Yeniler Eskiler Beğenilenler
Kübra
Ziyaretçi
Kübra

Öncelikle sitenizdeki bilgiler için teşekkürler. 15 yaşındayım 1.57 boyum ve kilometre 54. Yasitlarima göre boyum kısa ve kilo vermek istiyorum. Ip atlayarak , yürüyüş yaparak kilo vermeye çalışıyorum. Ancak verdiğim kilo kısa süreli olup bir suree sonra Bana geri dönüyor. Ne yapabilirim? Yardımcı olursanız sevinirim ,teşekkürler.

cemal ünlü
Ziyaretçi
cemal ünlü

sayın HAYRİ ÖZMERİÇ HOCAM:3 yıllık bir yorum yazısına atıfta bulumak adına yazma ve sizden tavsiye alma gereği hissettim.sitenize defaetle yazdığım için ,amatör olarak sağlıklı spor geçmişimi yazmayacağım.haftada 3gün gün sürekli 90 dakika civarında hiç şaşmadan koşarız.Ramazan ayında ise iftardan 2 saat önceleri koşmaya devam ediyoruz.emin olun öyle keyifli oluyorki,kanatsız kuş gibi hissediyor insan kendisini. evet su kaybı oluyor ama,iftarın hemen önü olduğu için zorlanma olmuyor.her şeye rağmen:ne oluyor ?diye kitle indexsi yaptırıp bu durumu değerlediğimizde,RAMAZAN döneminde bir kaybımızın olmadığını tesbit ettik.yaşlarımız ise 50 yaş üzeri.sanki bu spor işleri birazcık kişiye göre ufak tefek farklılıklar olabiliyor gibi. saygılarımla…

ali
Ziyaretçi
ali

Mrba ben 17 yasindayim ve boyum 175 85kiloyum cok asiri olmasada gobegim var ve nasil kilo verecegimi bilmiyorum
Ne yapmam gerekir

ercan
Ziyaretçi
ercan

Selamlar,benm kilom 108 boy 179cm yaklasik 20-21 gundur insanity workout calisiyorum 2 kilo verebildim ama vucudum sikilasti. ameliyatla troidim alindi bu sebeple az yesemde zayiflayamiyorum o yuzden spor yapmam gerekli. Spor yaparken kalp hizim 130-155 arasinda gidip geliyor. sizce bu kalp hizinda calisilinca saglik acisindan bir problem olur mu?

Yazmayi unuttum yasim 37 ve cardio calisiyorum..

saygilarimla

selma
Ziyaretçi
selma

iyi günler
Ben 23 yaşındayım.1.65 cm,70 kilogramım. Polikistik overim ve haşimato troid hastalığım var. İnsülin direncim yüksek ve ne yazık ki bir hastalığa bağlı olmayan taşikardim var. 1 yıldır ev hanımlığı yapıyorum. B-fite gittim bir kaç ay kadar ama isteksizim gitmekte.Evde yürüyüş bandında yürüyorum ama ne kadar etkili ne yapmalıyım bilmiyorum. Hastalıklar nedeniyle kilo vermem çok zor (yağ oranım: 34.5) nasıl bir yol izlemeli, ne yapmalıyım bilmiyorum. Nasıl bir bir spor programına uymalıyım aydınlatırsanız sevinirim.
iyi çalışmalar

esra
Ziyaretçi
esra

merhabalar benımde su aylarda en cok okudugum takıp ettım bır sıte burası faydalı bılgılerden dolayı tesekkurler .. ben 26 yasında 165 boyunda 63 kılo bır bayanım 5 kılo vermek ıstıyorum ayakta durarak çalısıyorum ve yorgunluktan hafta sonu harıc spor yapamıyorum . (hafta sonu 60 dk kosu bandında 6.sevıyede yuruyıorum yada 1 saat yuzuyorum.) gunduzlerı kahvaltı 2 3 adet salatalık öğlende bır adet armut salatalık öğlenden sonra sut karısımı mılkshake aksamları ıspanak bır veya ıkı tabak yorgunluga ve aclıga baglı yada bulgur yıyorum bulgur oldugunda bır tabak tuketıyorum ..bu durumda 5 -6 kılo kaybetmek ıstıyorum b sekılde ne kadar zaman alır… Devamını Oku »

Gizem
Ziyaretçi
Gizem

Merhabalar,
Yazılarınız için teşekkür ediyorum. Uzun zamandır antrenmanlar konusunda kafam karışıktı fakat bu site sayesinde yavaş yavaş netleşiyor.
Ben malesef yürüyüş koşu vs için dışarı çıkamayacağım bir muhitte oturuyorum. Zaten kilom ve kondisyonum şuan koşmaya pek müsait değil. Evimde internetten satın aldığım bir twist and shape aleti var. Bu aletle yaptığım spor aerobik sınıfına girer mi? Bir de 40 dk kadar bu aletle çalışmak bacaklarımı ileride çok şişirir mi merak ediyorum, çünkü aerobikten sayılıyorsa uzun süre devam etmeyi düşünüyorum 🙂
İyi çalışmalar dilerim..

baki öztürk
Ziyaretçi
baki öztürk

iyi günler. Ben 19 yaşında, 187 boyunda ve 108 kiloyum. günlük kalori tüketimim 1800 civarı. astsubaylık okullarına hazırlanıyorum (mülakatlar için). şu an 1 ayda 10 kilo verdim. ve nasıl en etkili şekilde yağlarımdan kurtulurum. vücut analizi yaptırdım ve değerlerim:
kas oranı: %82,6
yağ oranı: %29
kemik ağırlığı: 5.300 kg
göbek yağı: 7 kg

gördüğünüz üzere farklı bir vücut, yağlarımdan nasıl kurtulurum?

Mukaddes
Ziyaretçi
Mukaddes

Ben yaklaşık 8,5 haftada 7 kilo verdim. İlk haftalar spor yapsam da sonraki haftalar buna fırsatım olmadı, rahatsızlandım falan… Ama günlük en fazla 1000 kalori tüketerek dengelemeye çalıştım. Kas kaybetmeyeyim diye -tabii kollarımı da inceltmek için- dumbell çalıştım arada. Herkes kas kütlemden kaybettiğimi, yemek yersem, günlük ihtiyacım olan 1400 kaloriyi yersem bile artık iki katı geri alacağımı söylüyor. On beş yaşındayım, boyum 168. Diyete başlarken 64,5’dim. Şuanda 57,5-57,7 gibi bir şeyim. Yani bunun doğrusu nedir?

Hari Özmeriç
Ziyaretçi
Hari Özmeriç

Sayın Yönetici

Spor sağlığı içerikli makalelerin başına makalede işlenen konunun tamamen aksine ve genel sağlık için alakası olmayan resimlerin konması çok itici. (ilacın kendi kutusunun resmi hariç)

Sağlık için sporun genel anlayışları çerçevesinde tarafımdan yazılmış olan
makalelerin başlangış kısmına bu kabil genel sağlık bilimi ile tamamen
zıd olan reklam resimlerinin ??? konması cidden üzücü. Vücutçu makalelerine istenen her türlü resim tabiatı ile serbestçe konabilir. İki konu bir birinden çok ama çok farklıdır.
Bu husustaki tatbikatın kendine özgü nedenlerle takdir ve yetkisinin site yöneticisinde olduğu bilincinde olduğumu da belirtmek isterim. Ancak makale yazarı olarak bu düşüncemin bundan sonra dikkate alınacağını da umarım.

Saygılarımla
Hayri Özmeriç