Bal Sağlıklı mı Sağlıksız mı?

çocuk bal yiyorNutritionism (Beslenmecilik) diye bir terim duydunuz mu?

Nutritionism bir gıdanın değerini sadece içindeki besinlerin toplamının belirlediği fikri ve aslında bir tuzak ve pek çok beslenme araştırmacısı ve uzmanı da bu tuzağa düşüyor.

Aslında gerçek gıdalar içindeki besinlerden çok daha fazlasıdır. İçlerinde kimi bilinen, kimi bilinmeyen ve sağlığı, bilimin henüz keşfedemediği şekilde etkileyebilecek maddeler bulunur.

Bal sıvı fruktozdan daha fazlası

Meyve sadece fruktozla dolu bir torba olmadığı gibi kuru yemişler de sadece Omega 6 yağlarıyla dolu kabuk değil. Fruktoz ve Omega 6 yağ asitleri tek başlarına alındığında çeşitli sağlık sorunlarıyla bağlantılı olsalar da, onları içeren gerçek gıdaların etkisi tamamen farklı olabilir.

Bal bazı çevrelerde şeker, özellikle de fruktoz içerdiği için sağlıksız kabul edilir. Ama balı direk reddetmeden önce düşünülmesi gereken başka faktörler de var.

Bal milyonlarca yıllık evrim tarihi boyunca insanların tükettiği gerçek bir gıdadır ve hala tamamen doğal formunda tüketilebilir.

Bal iyi mi yoksa kötü mü?

Bal arıları çevrede dolaşıp nektar adı verilen şeker zengini sıvıları çiçeklerden elde eder ve kovanda bal haline getirir. Bu balın yapısı ve besin değeri nektarın kaynağına yani elde edildiği çiçeklere ve çevreye göre değişir.

Ama beslenme verilerine göre balın:

  • %82’si şekerden oluşur.
  • Şekerin yarısı fruktozdur.
  • Sadece eser miktarda vitamin ve mineral içerir.
  • Çeşitli anti-oksidanları barındırır.
  • Glikoz ve fruktoz oranı çok değişkendir ve Glisemik Indekste düşük veya yüksek bir skora sahip olabilir.

Bal ve hastalıklar için risk faktörleri

Kanınızda test edilebilecek ve gelecekte sağlığınızı veya hastalık riskinizi gösterebilecek bazı faktörler bulunur. Kolesterol, trigliserit ve kan glikozu özellikle önemlidir.

Diyabet hastaları bütün bu kan değerlerinde kötü sonuçlara sahip.

48 diyabet hastası üzerinde yapılan randomize kontrollü bir çalışmada, 8 hafta boyunca balla beslenen hastaların vücut ağırlığının, trigliserit oranın azaldığı ve HDL kolesterolleri yükselirken toplam kolesterollerinin azaldığı görüldü. Ama ne var ki kan şekerini ifade eden Hb1Ax oranı yükseldi ve bu da kötü bir durum.

Diyabet hastaları, sağlıklı kişiler ve hiperlipidemi hastaları arasında yapılan bir başka araştırmada:

  • Bal kan şekerini dekstroz ve şukroza (masa şekeri) göre daha az yükseltti.
  • Bal enflamasyon işareti olan CRP oranını azalttı.
  • Bal LDL kolesterolü ve trigliseriti azaltırken HDL’yi (iyi kolesterol) yükseltti.
  • Bal hastalıkla bağlantılı bir başka işaret olan homosisteini azalttı.

Baldaki anti-oksidanlar

İşlenmemiş bal sağlığınıza büyük etki edebilecek çeşitli anti-oksidanları bol miktarda içerir. Genel olarak, diyetinizden aldığınız anti-oksidanlar daha iyi sağlık ve daha düşük hastalık riskiyle bağlantılıdır.

İnsanlar üzerinde yapılan iki araştırmaya göre karabuğday balı kandaki anti-oksidan oranını arttırıyor.

Hayvanlar üzerinde yapılan bir başka araştırmada da bal tüketiminin, şeker veya fruktoz tüketimine göre daha az oksidatif yüke, daha az trigliserit oranına ve daha az kilo alımına neden olduğu görüldü.

Bal deri üstüne sürüldüğü zaman tedavi özelliğe de sahip. Bakterileri öldürüyor ve yaraların iyileşmesini hızlandırıyor.

Koyu balı tercih edin

balDaha önce söylediğim gibi balın yapısı ve besin değeri arıların yaşadığı yere göre değişiyor ve bir bal ve diğeri arasındaki anti-oksidan oranı 20 kat fark edebiliyor. Genel olarak, karabuğday balı gibi daha koyu ballar, açık renkli olanlara göre daha iyi.

Peki bal yemeli misiniz? Bu sorunun cevabı da beslenmeyle ilgili bir sürü soruyla aynı. Duruma göre değişir.

Sağlıklıysanız, spor yapıyorsanız ve kilo vermeniz gerekmiyorsa makul oranda bal yemek size zarar vermeyecektir ve şekere göre daha iyidir.

Diğer yandan, kiloluysanız, şeker hastasıysanız veya çok kolay kilo alıyorsanız o zaman baldan uzak durmanız daha iyi olacaktır.

Aynı zamanda tatlı yaparken de şeker yerine bal kullanıp tatlandırabilirsiniz.

Sonuç olarak bal fruktoz açısından zengin ve bu kötü; ama aynı zamanda çeşitli anti-oksidanlar açısından zengin ve bu da iyi. En azından şekerden daha sağlıklı ve yiyip yememeniz gerektiği de kişisel durumunuza bağlı.

Paylaş
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Yorumlar

avatar
5000